Bir DNA parçasının anlamlı zincirinde nükleotid dizilimi 5'-ATG CCA TGG-3' şeklindedir. Bu DNA parçasından sentezlenen mRNA'nın nükleotid dizilimi aşağıdakilerden hangisidir?
A) 5'-UAC GGU ACC-3'Bu soruda, bir DNA parçasının anlamlı zincirinin nükleotid dizilimi verilmiş ve bu DNA'dan sentezlenecek mRNA'nın dizilimi isteniyor. Bu tür soruları çözerken bilmemiz gereken temel kurallar ve adımlar şunlardır:
DNA'nın iki zinciri vardır: anlamlı zincir (sense strand) ve kalıp zincir (template strand). Anlamlı zincir, sentezlenecek mRNA molekülü ile aynı nükleotid dizilimine sahip olan zincirdir. Tek fark, DNA'daki Timin (T) bazının mRNA'da Urasil (U) bazına dönüşmesidir. Kalıp zincir ise mRNA'nın sentezinde kullanılan ve mRNA'ya tamamlayıcı olan zincirdir.
mRNA sentezi (transkripsiyon) sırasında, DNA'nın kalıp zinciri şablon olarak kullanılır. Ancak soru bize doğrudan anlamlı zinciri verdiği için, kalıp zinciri bulmaya gerek kalmadan doğrudan mRNA dizilimini belirleyebiliriz.
Eğer DNA'nın anlamlı zincirinin dizilimi verilmişse, sentezlenecek mRNA'nın dizilimi, anlamlı zincirdeki tüm Timin (T) bazlarının Urasil (U) bazlarıyla değiştirilmesiyle elde edilir. Diğer bazlar (Adenin (A), Guanin (G), Sitozin (C)) aynı kalır ve dizilimin yönü (5' -> 3') de aynı kalır.
Soruda verilen DNA anlamlı zincirinin dizilimi 5'-ATG CCA TGG-3' şeklindedir.
Şimdi, anlamlı zincirdeki her 'T' bazını 'U' ile değiştirelim. Diğer bazlar (A, G, C) aynı kalacaktır:
DNA anlamlı zinciri: 5'-ATG CCA TGG-3'
Bu dizilimdeki 'T'leri 'U' ile değiştirdiğimizde:
Böylece sentezlenecek mRNA'nın tam dizilimi 5'-AUG CCA UGG-3' olarak bulunur.
Elde ettiğimiz 5'-AUG CCA UGG-3' dizilimini seçeneklerle karşılaştırdığımızda, C seçeneğinin doğru olduğunu görürüz.
Cevap C seçeneğidir.
