5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç farklı bir ek almıştır?
A) Kitapları raftan indirdim.
B) Okuldan erken çıktık.
C) Evden uzaklaştı.
D) Bahçede oynuyorlar.
Sevgili öğrenciler, bu soruda dolaylı tümlecin farklı bir ek aldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle dolaylı tümlecin ne olduğunu ve hangi ekleri aldığını hatırlayalım:
- Dolaylı Tümleç: Yüklemi yer, yön, zaman, durum gibi açılardan tamamlayan ögedir. Yükleme sorulan "Kime? Kimde? Kimden?", "Neye? Neyde? Neyden?", "Nereye? Nerede? Nereden?" sorularına cevap verir.
- Dolaylı tümleçler genellikle ismin -e/-a (yönelme hali), -de/-da/-te/-ta (bulunma hali) ve -den/-dan/-ten/-tan (ayrılma hali) eklerini alır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitapları raftan indirdim.
- Yüklem: indirdim
- Nereden indirdim? raftan
- "Raftan" kelimesi, ismin -dan (ayrılma hali) ekini almıştır ve dolaylı tümleçtir.
- B) Okuldan erken çıktık.
- Yüklem: çıktık
- Nereden çıktık? okuldan
- "Okuldan" kelimesi, ismin -dan (ayrılma hali) ekini almıştır ve dolaylı tümleçtir.
- C) Evden uzaklaştı.
- Yüklem: uzaklaştı
- Nereden uzaklaştı? evden
- "Evden" kelimesi, ismin -den (ayrılma hali) ekini almıştır ve dolaylı tümleçtir.
- D) Bahçede oynuyorlar.
- Yüklem: oynuyorlar
- Nerede oynuyorlar? bahçede
- "Bahçede" kelimesi, ismin -de (bulunma hali) ekini almıştır ve dolaylı tümleçtir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki dolaylı tümleçler ismin ayrılma hali (-dan/-den) ekini alırken, D seçeneğindeki dolaylı tümleç ismin bulunma hali (-de) ekini almıştır. Bu nedenle farklı ek alan dolaylı tümleç D seçeneğindedir.
Cevap D seçeneğidir.
