Merhaba sevgili öğrenciler,
Orhun Yazıtları, Türk tarihinin en önemli yazılı kaynaklarından biridir ve Bilge Kağan'ın bu sözü, Türk milletinin temel değerlerinden birini çok güçlü bir şekilde ifade eder. Şimdi bu sözü adım adım inceleyelim:
- Sözün Anlamı: Bilge Kağan, "Üstte gök çökmedikçe, altta yer delinmedikçe senin ilini ve töreni kim bozabilir?" derken, Türk devletinin ve düzeninin (töre) ancak imkansız bir felaketle sona erebileceğini, aksi takdirde dış güçler tarafından yıkılamayacağını vurgulamaktadır. Bu, Türk milletinin kendi kaderine sahip çıkma, dış müdahalelere karşı durma ve kendi varlığını koruma azmini gösterir.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Hoşgörü: Hoşgörü, farklı inançlara, düşüncelere veya yaşam tarzlarına saygı gösterme ve tahammül etme anlamına gelir. Bilge Kağan'ın sözü, başkalarına karşı bir tutumu değil, kendi varlığını koruma kararlılığını ifade eder. Bu nedenle hoşgörü doğru cevap değildir.
- B) Bağımsızlık: Bağımsızlık, bir milletin veya devletin kendi kendini yönetmesi, dış güçlerin etkisi altında olmaması ve kendi kararlarını özgürce alabilmesidir. Bilge Kağan'ın "kim bozabilir?" sorusu, Türk ilinin (devletinin) ve töresinin (düzeninin) dışarıdan kimse tarafından yıkılamayacağını, yani kendi egemenliğini ve özgürlüğünü koruyacağını çok net bir şekilde ortaya koyar. Bu, bağımsızlık ruhunun en güçlü ifadelerinden biridir.
- C) Ticaret: Ticaret, mal ve hizmet alışverişiyle ilgili ekonomik faaliyetlerdir. Bilge Kağan'ın sözü, ekonomik bir konuya değil, devletin varlığına ve milletin egemenliğine odaklanmıştır. Bu nedenle ticaret doğru cevap değildir.
- D) Göçebelik: Göçebelik, belirli bir yerde kalıcı olarak yerleşmeyip sürekli yer değiştiren bir yaşam tarzıdır. Türklerin tarihi boyunca göçebe bir yaşam tarzına sahip olmaları bir gerçektir, ancak Bilge Kağan'ın bu sözü, yaşam tarzından ziyade devletin ve milletin temel varoluş felsefesini ve dış güçlere karşı duruşunu vurgulamaktadır. Bu nedenle göçebelik doğru cevap değildir.
- Sonuç: Bilge Kağan'ın bu sözü, Türk milletinin kendi devletine, töresine ve varlığına olan sarsılmaz inancını, dış müdahalelere karşı direncini ve kendi kaderini tayin etme arzusunu en güçlü şekilde ifade eder. Bu da doğrudan bağımsızlık değeriyle ilişkilidir.
Cevap B seçeneğidir.
