6. sınıf Sosyal Bilgiler Orhun Yazıtları ve önemi nedir? Test 1

Orhun Yazıtları'nın bulunuşu ve okunması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

A) 1893 yılında Wilhelm Thomsen tarafından okunmuştur
B) 1071 yılında Kaşgarlı Mahmut tarafından keşfedilmiştir
C) 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra bulunmuştur
D) 1923 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından deşifre edilmiştir

Sevgili öğrenciler, Orhun Yazıtları, Türk tarihinin ve dilinin en önemli yazılı kaynaklarından biridir. Bu yazıtların bulunuşu ve okunması süreci, Türk dili ve tarihi araştırmaları için bir dönüm noktası olmuştur. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:

• A) 1893 yılında Wilhelm Thomsen tarafından okunmuştur

  Bu bilgi doğrudur. Orhun Yazıtları, 18. yüzyılın başlarından itibaren Avrupalı seyyahlar tarafından keşfedilmiş, ancak üzerindeki yazıların ne anlama geldiği uzun süre anlaşılamamıştır. Danimarkalı dilbilimci Wilhelm Thomsen, 1893 yılında bu yazıtları deşifre ederek, yazıtların Türk dilinin bilinen en eski örnekleri olduğunu ve Türk alfabesiyle yazıldığını tüm dünyaya duyurmuştur. Bu, Türk tarihi ve dilbilimi açısından devrim niteliğinde bir gelişmeydi.

• B) 1071 yılında Kaşgarlı Mahmut tarafından keşfedilmiştir

  Bu bilgi yanlıştır. Kaşgarlı Mahmut, 11. yüzyılda yaşamış büyük bir Türk dilbilimcisi ve Divan-ı Lügat-it Türk adlı eserin yazarıdır. Ancak Orhun Yazıtları'nı keşfeden veya okuyan kişi o değildir. Yazıtlar, Kaşgarlı Mahmut'tan çok sonra, 18. yüzyılda keşfedilmiş ve 19. yüzyılın sonlarında okunmuştur. 1071 yılı ise Anadolu'nun kapılarını Türklere açan Malazgirt Savaşı'nın gerçekleştiği yıldır.

• C) 1453 yılında İstanbul'un fethinden sonra bulunmuştur

  Bu bilgi de yanlıştır. 1453 yılı, Osmanlı İmparatorluğu için büyük bir dönüm noktası olan İstanbul'un fethinin gerçekleştiği yıldır. Orhun Yazıtları ise bugünkü Moğolistan sınırları içerisinde yer almaktadır ve fetihten çok sonra, 18. yüzyılın başlarında Rus kaşifler tarafından bulunmuştur.

• D) 1923 yılında Türk Tarih Kurumu tarafından deşifre edilmiştir

  Bu bilgi de yanlıştır. Türk Tarih Kurumu, 1931 yılında Mustafa Kemal Atatürk tarafından kurulmuştur. Orhun Yazıtları ise Türk Tarih Kurumu'nun kuruluşundan çok önce, 1893 yılında Wilhelm Thomsen tarafından deşifre edilmiştir. Türk Tarih Kurumu, yazıtlar üzerine önemli araştırmalar yapmış ve yayınlar çıkarmıştır, ancak deşifre işlemini gerçekleştiren kurum değildir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, Orhun Yazıtları'nın bulunuşu ve okunması ile ilgili doğru bilgi A seçeneğinde verilmiştir.

Cevap A seçeneğidir.