6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil eki almış birden fazla kelime vardır?
A) Tanıdık simalarla dolu bir toplantıydı.
B) Okunacak kitaplar ve izlenecek filmler listem var.
C) Gelecek ay yeni bir eve taşınacağız.
D) Bilinmez diyarlara yolculuk etmek istiyordu.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, cümlelerdeki sıfat-fiilleri (ortaçları) bulmamız ve birden fazla sıfat-fiil eki almış kelime içeren cümleyi tespit etmemiz isteniyor. Sıfat-fiiller, fiillere gelerek onları sıfat yapan eklerdir ve genellikle kendilerinden sonra gelen bir ismi nitelerler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- Öncelikle sıfat-fiil eklerini hatırlayalım: -an/-en, -ası/-esi, -mez/-maz, -ar/-er/-ır/-ir/-ur/-ür, -dik/-dık/-duk/-dük/-tık/-tik/-tuk/-tük, -ecek/-acak, -miş/-mış/-muş/-müş. (Kısaca "MAMZAR DİK ECEK MİŞ" olarak kodlayabiliriz.)
- A) Tanıdık simalarla dolu bir toplantıydı.
- Bu cümlede "tanıdık" kelimesi, "tanımak" fiiline "-dık" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur ve "simalar" ismini nitelemektedir. Burada bir tane sıfat-fiil eki almış kelime vardır.
- B) Okunacak kitaplar ve izlenecek filmler listem var.
- Bu cümlede "okunacak" kelimesi, "okumak" fiiline "-acak" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuş ve "kitaplar" ismini nitelemektedir.
- Aynı zamanda "izlenecek" kelimesi, "izlemek" fiiline "-ecek" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuş ve "filmler" ismini nitelemektedir.
- Gördüğünüz gibi, bu cümlede iki tane (birden fazla) sıfat-fiil eki almış kelime bulunmaktadır.
- C) Gelecek ay yeni bir eve taşınacağız.
- Bu cümlede "gelecek" kelimesi, "gelmek" fiiline "-ecek" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuş ve "ay" ismini nitelemektedir. Burada bir tane sıfat-fiil eki almış kelime vardır. (Buradaki "-ecek" eki, zaman anlamı taşıyan bir çekimli fiil eki değil, bir ismi niteleyen sıfat-fiil ekidir.)
- D) Bilinmez diyarlara yolculuk etmek istiyordu.
- Bu cümlede "bilinmez" kelimesi, "bilmek" fiiline "-mez" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuş ve "diyarlar" ismini nitelemektedir. Burada bir tane sıfat-fiil eki almış kelime vardır.
- Seçenekleri incelediğimizde, birden fazla sıfat-fiil eki almış kelimenin bulunduğu cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
