Bir canlı türü üzerinde yapılan araştırmada, bu canlının hücrelerinde mitokondri bulunduğu ancak kloroplast bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu canlı için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A) Fotosentez yapar
B) Kendi besinini üretir
C) Heterotrof beslenir
D) Oksijen üretir
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle hücre organelleri olan mitokondri ve kloroplastların görevlerini hatırlayalım ve verilen bilgiyi dikkatlice değerlendirelim.
- Mitokondri: Canlı hücrelerde enerji üretimi (hücresel solunum) yapan organeldir. Bu süreçte organik besinler parçalanarak enerji (ATP) elde edilir. Mitokondri, hem bitki hem de hayvan hücrelerinde bulunur.
- Kloroplast: Bitki hücrelerinde ve bazı alglerde bulunan, fotosentez yaparak ışık enerjisini kullanarak kendi besinini üreten organeldir. Kloroplastlar sayesinde karbondioksit ve su kullanılarak glikoz (besin) ve oksijen üretilir.
Şimdi sorudaki bilgiyi inceleyelim:
- Canlının hücrelerinde mitokondri bulunduğu belirtiliyor. Bu, canlının hücresel solunum yaparak enerji üretebildiği anlamına gelir. Yani, organik besinleri parçalayarak enerji elde edebilir.
- Canlının hücrelerinde kloroplast bulunmadığı belirtiliyor. Bu bilgi çok önemlidir! Kloroplastlar olmadan bir canlı fotosentez yapamaz ve kendi besinini üretemez.
Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:
- A) Fotosentez yapar: Yanlış. Fotosentez için kloroplast gereklidir. Canlının hücrelerinde kloroplast bulunmadığına göre fotosentez yapamaz.
- B) Kendi besinini üretir: Yanlış. Kendi besinini üretmek (ototrof beslenme), genellikle fotosentez veya kemosentez yoluyla gerçekleşir. Kloroplastı olmadığı için fotosentez yapamaz. Kemosentez hakkında bir bilgi verilmediği için bu seçeneği kesin olarak söyleyemeyiz, ancak genellikle "kendi besinini üretme" dendiğinde fotosentez akla gelir ve bu yeteneği yoktur.
- C) Heterotrof beslenir: Doğru. Eğer bir canlı kendi besinini üretemiyorsa (ototrof değilse), besinini dışarıdan hazır olarak almak zorundadır. Bu beslenme şekline heterotrof beslenme denir. Mitokondrisi olduğu için besini kullanıp enerji üretebilir, ancak besini dışarıdan alması gerekir.
- D) Oksijen üretir: Yanlış. Oksijen üretimi, fotosentez sürecinin bir yan ürünüdür. Canlı fotosentez yapamadığı için oksijen de üretemez. Aksine, mitokondri sayesinde hücresel solunum yapıyorsa, genellikle oksijen tüketir.
Sonuç olarak, kloroplastı olmayan bir canlı kendi besinini üretemez ve bu nedenle besinini dışarıdan almak zorundadır, yani heterotrof beslenir.
Cevap C seçeneğidir.
