Ekosistemi oluşturan unsurlar 10. sınıf biyoloji Test 2

Bir göl ekosisteminde mevsimsel değişimler gözlemlenmektedir. İlkbaharda artan sıcaklık ve güneş ışığı ile birlikte fitoplankton popülasyonunda hızlı bir artış gözlemlenir. Bu durum aşağıdakilerden hangisine en iyi örnektir?

A) Biyolojik birikim
B) Ekolojik ardıllık
C) Abiyotik faktörlerin biyotik faktörlere etkisi
D) Simbiyotik ilişki

Bu soruyu çözmek için, verilen senaryodaki anahtar kavramları ve seçeneklerdeki ekolojik terimleri dikkatlice inceleyelim.

• Soruyu Anlayalım: Soru, bir göl ekosisteminde ilkbaharda artan sıcaklık ve güneş ışığının (cansız çevre faktörleri) fitoplankton popülasyonunda (canlı organizma) hızlı bir artışa neden olduğunu belirtiyor. Yani, cansız faktörlerin canlılar üzerindeki etkisini vurguluyor.
• Seçenekleri İnceleyelim:
• A) Biyolojik birikim: Bu terim, zehirli maddelerin (örneğin pestisitler, ağır metaller) besin zinciri boyunca canlıların dokularında artarak birikmesi anlamına gelir. Sorudaki durumla ilgisi yoktur.
• B) Ekolojik ardıllık: Bu, bir ekosistemdeki türlerin zamanla kademeli olarak değişmesi ve yerini başka türlere bırakması sürecidir. Örneğin, bir orman yangını sonrası bitki örtüsünün yeniden oluşması bir ardıllık sürecidir. Mevsimsel değişimler ekosistemin bir parçası olsa da, fitoplankton artışı tek başına bir ardıllık süreci değildir.
• C) Abiyotik faktörlerin biyotik faktörlere etkisi: "Abiyotik faktörler" cansız çevre faktörleridir (sıcaklık, ışık, su, toprak pH'ı vb.). "Biyotik faktörler" ise canlı organizmalardır (bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar). Soruda bahsedilen artan sıcaklık ve güneş ışığı (abiyotik faktörler), fitoplankton popülasyonunun (biyotik faktör) artmasına neden olmuştur. Bu durum, abiyotik faktörlerin biyotik faktörler üzerindeki doğrudan etkisine mükemmel bir örnektir.
• D) Simbiyotik ilişki: Bu, farklı türden iki canlının bir arada yaşayarak birbirlerini etkilediği ilişkilerdir (örneğin, mutualizm, kommensalizm, parazitizm). Sorudaki durum, cansız çevre ile canlılar arasındaki bir etkileşimi anlatmaktadır, iki farklı canlı türü arasındaki ilişkiyi değil.
• Sonuca Ulaşalım: Soruda açıkça belirtildiği gibi, cansız çevre faktörleri olan sıcaklık ve güneş ışığı (abiyotik faktörler), canlı bir organizma olan fitoplanktonun (biyotik faktör) popülasyonunu etkilemektedir. Bu tanım, C seçeneği ile birebir örtüşmektedir.

Cevap C seçeneğidir.