7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-de" eki farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) Sınıfta sessizce oturuyordu.
B) Bahçede oynayan çocukları izliyordu.
C) Bu konuda seninle aynı fikirdeyim.
D) Odada kimse yoktu.
Türkçede "-de" eki, genellikle bulunma hal eki olarak kullanılır ve bir şeyin nerede bulunduğunu veya bir eylemin nerede gerçekleştiğini bildirir. Bu ek, kelimenin son sesine göre "-de", "-da", "-te", "-ta" şekillerini alabilir. Bu ek, hem somut yerleri hem de soyut durumları veya kavramları belirtmek için kullanılabilir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve "-de" ekinin hangi görevde kullanıldığına bakalım:
- A) Sınıfta sessizce oturuyordu.
Buradaki "Sınıfta" kelimesindeki "-ta" eki, eylemin (oturma) gerçekleştiği somut bir yeri (sınıf) belirtir. "Nerede oturuyordu?" sorusuna "Sınıfta" cevabını verir.
- B) Bahçede oynayan çocukları izliyordu.
Buradaki "Bahçede" kelimesindeki "-de" eki, eylemin (oynama) gerçekleştiği somut bir yeri (bahçe) belirtir. "Nerede oynayan?" sorusuna "Bahçede" cevabını verir.
- C) Bu konuda seninle aynı fikirdeyim.
Buradaki "fikirdeyim" kelimesindeki "-de" eki, bir soyut durumu veya düşünceyi belirtir. "Aynı fikirde olmak" bir düşünce birliğini, bir anlayış veya görüş birliğini ifade eder. Bu, somut bir yer değil, bir zihinsel durumu veya kavramsal bir konumu belirtir.
- D) Odada kimse yoktu.
Buradaki "Odada" kelimesindeki "-da" eki, bir varlığın (kimsenin) bulunmadığı somut bir yeri (oda) belirtir. "Nerede kimse yoktu?" sorusuna "Odada" cevabını verir.
Görüldüğü gibi A, B ve D seçeneklerindeki "-de" ekleri, eylemin veya durumun gerçekleştiği somut bir mekanı gösterirken, C seçeneğindeki "-de" eki soyut bir durumu, bir düşünce birliğini ifade etmektedir. Bu nedenle C seçeneğindeki "-de" eki diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
