Sevgili öğrenciler, bu soru kimyasal tepkimelerden biri olan yanma olayının farklı türlerini anlamamızı istiyor. Yanma, bir maddenin oksijenle tepkimeye girerek ısı ve genellikle ışık açığa çıkarmasıdır. Ancak her yanma aynı şekilde gerçekleşmez.
Şimdi soruda verilen özellikleri tek tek inceleyelim ve hangi yanma türüne uyduğunu bulalım:
- Oksijen gerektirir: Tüm yanma tepkimeleri için oksijen temel bir gerekliliktir. Oksijen olmadan yanma gerçekleşmez. Bu özellik, tüm yanma türleri için geçerlidir.
- Isı açığa çıkarır: Yanma tepkimeleri ekzotermik tepkimelerdir, yani çevreye ısı verirler. Bu da tüm yanma türleri için ortak bir özelliktir.
- Gözle görülür alev oluşturmaz: İşte bu özellik, yanma türlerini ayırt etmemizi sağlayan kilit noktadır. Bazı yanma tepkimeleri alevli ve hızlıyken, bazıları alevsiz ve yavaş ilerler.
Şimdi seçenekleri bu özellikler ışığında değerlendirelim:
- A) Hızlı yanma: Bu tür yanmalar genellikle yüksek sıcaklıkta, alevli ve parlak bir şekilde gerçekleşir. Örneğin, odun veya doğal gazın yanması hızlı yanmaya örnektir. Bu, "alev oluşturmaz" özelliğiyle çelişir.
- B) Yavaş yanma: Yavaş yanma, oksijenle tepkimenin çok daha düşük bir hızda ve genellikle gözle görülür bir alev oluşturmadan gerçekleştiği bir yanma türüdür. Bu tepkimelerde de ısı açığa çıkar, ancak bu ısı genellikle çevreye yayıldığı için sıcaklık artışı belirgin olmayabilir veya çok yavaş gerçekleşir. Örneğin, demirin paslanması (korozyon), canlıların solunum yapması veya çürüyen yaprakların ayrışması yavaş yanmaya örneklerdir. Bu tür yanma, soruda verilen tüm özelliklere uyar.
- C) Kendiliğinden yanma: Kendiliğinden yanma, bir maddenin dışarıdan bir ateşleyici olmadan, kendi içindeki kimyasal tepkimeler sonucu oluşan ısının birikmesiyle tutuşması ve alev alması durumudur. Yani başlangıçta yavaş bir oksidasyon olsa da, sonuçta alevli bir yanmaya dönüşür. Bu da "alev oluşturmaz" özelliğiyle çelişir.
- D) Parlama: Parlama, bir maddenin buharlarının havayla karışarak alev alabileceği en düşük sıcaklığı ifade eden bir kavramdır. Bu, bir yanma türü değil, bir maddenin yanıcılık özelliğidir ve genellikle hızlı ve alevli bir yanmaya yol açar. Bu da "alev oluşturmaz" özelliğiyle çelişir.
Bu durumda, oksijen gerektiren, ısı açığa çıkaran ancak gözle görülür alev oluşturmayan yanma türü Yavaş yanma'dır.
Cevap B seçeneğidir.
