Bitki hareketleriyle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
A) Tropizma büyüme hareketidir, nasti ise büyüme hareketi değildir
B) Tropizma uyaranın yönüne bağlıdır, nasti ise uyaranın yönüne bağlı değildir
C) Tropizma hızlı gerçekleşir, nasti ise yavaş gerçekleşir
D) Tropizma genellikle geri dönüşümsüzdür, nasti ise genellikle geri dönüşümlüdür
Sevgili öğrenciler, bitkilerin hareketleri, onların çevrelerine uyum sağlamalarının ve hayatta kalmalarının önemli bir yoludur. Bu hareketleri iki ana kategoriye ayırırız: tropizma ve nasti. Şimdi, bu iki hareket türü arasındaki farkları inceleyerek soruyu adım adım çözelim.
- A) Tropizma büyüme hareketidir, nasti ise büyüme hareketi değildir
- Tropizma: Bitkilerin bir uyarana (ışık, yer çekimi, su vb.) karşı yönelerek yaptığı kalıcı büyüme hareketleridir. Örneğin, bir bitkinin ışığa doğru büyümesi (fototropizma) bir büyüme hareketidir.
- Nasti: Bitkilerin turgor basıncı (hücre içi su basıncı) değişimleri veya hücrelerin farklı oranlarda büyümesiyle gerçekleşen, genellikle geçici ve büyüme ile doğrudan ilgili olmayan hareketlerdir. Örneğin, küstüm çiçeğinin dokunulduğunda yapraklarını kapatması bir nasti hareketidir ve bu bir büyüme değildir.
- Bu ifade doğrudur.
- B) Tropizma uyaranın yönüne bağlıdır, nasti ise uyaranın yönüne bağlı değildir
- Tropizma: Bitki, uyaranın geldiği yöne doğru (pozitif tropizma) veya ters yöne (negatif tropizma) yönelir. Örneğin, bitki gövdesi ışığa doğru (ışık kaynağının yönüne) büyürken, kökler yer çekimi yönüne doğru (yer çekimi kaynağının yönüne) büyür.
- Nasti: Uyaranın yönü önemli değildir; önemli olan uyaranın varlığı veya şiddetidir. Örneğin, küstüm çiçeği yapraklarını kapatırken, dokunmanın hangi yönden geldiği değil, sadece dokunma eyleminin gerçekleşmesi önemlidir.
- Bu ifade doğrudur.
- C) Tropizma hızlı gerçekleşir, nasti ise yavaş gerçekleşir
- Tropizma: Büyüme hareketleri olduğu için genellikle yavaş gerçekleşir. Bu hareketler günler, haftalar hatta aylar sürebilir. Örneğin, bir bitkinin ışığa doğru eğilmesi zaman alır.
- Nasti: Genellikle turgor basıncı değişimleriyle gerçekleştiği için çok hızlı olabilir. Örneğin, küstüm çiçeğinin yapraklarını kapatması saniyeler içinde gerçekleşir.
- Bu ifade yanlıştır. Doğrusu, tropizma yavaş gerçekleşirken, nasti genellikle hızlı gerçekleşir olmalıdır.
- D) Tropizma genellikle geri dönüşümsüzdür, nasti ise genellikle geri dönüşümlüdür
- Tropizma: Büyüme hareketleri kalıcı değişikliklere yol açtığı için genellikle geri döndürülemez. Bir bitki bir yöne doğru büyüdüğünde, bu büyüme geri alınamaz.
- Nasti: Turgor basıncı değişimleriyle olduğu için, uyaran ortadan kalktığında bitki genellikle eski haline dönebilir. Örneğin, küstüm çiçeği yapraklarını kapattıktan bir süre sonra tekrar açar.
- Bu ifade doğrudur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, "Tropizma hızlı gerçekleşir, nasti ise yavaş gerçekleşir" ifadesi yanlıştır. Tam tersi bir durum söz konusudur.
Cevap C seçeneğidir.
