Bir hücrede gerçekleşen difüzyon olayı ile ilgili:
I. Maddeler çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçer
II. Enerji harcanmaz
III. Hücre zarındaki porlardan geçebilir
IV. Sadece küçük moleküller için geçerlidir
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) I ve II
B) I, II ve III
C) II, III ve IV
D) I, II, III ve IV
Merhaba sevgili öğrenciler!
Hücrede gerçekleşen difüzyon olayı, maddelerin hücre zarından geçiş yollarından biridir. Şimdi, difüzyon ile ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangilerinin doğru olduğunu bulalım:
- I. Maddeler çok yoğun ortamdan az yoğun ortama geçer: Bu ifade doğrudur. Difüzyonun temel prensibi budur. Maddeler, kendi yoğunluklarının fazla olduğu yerden, az olduğu yere doğru hareket ederler. Bu harekete "derişim farkına göre hareket" veya "derişim gradyanı boyunca hareket" denir.
- II. Enerji harcanmaz: Bu ifade doğrudur. Difüzyon, pasif taşıma yöntemlerinden biridir. Maddelerin kendi kinetik enerjileriyle hareket etmesi sonucu gerçekleştiği için, hücre tarafından ATP (enerji) harcanmaz.
- III. Hücre zarındaki porlardan geçebilir: Bu ifade doğrudur. Özellikle su, iyonlar ve glikoz gibi bazı küçük moleküller, hücre zarında bulunan protein kanalları (porlar) aracılığıyla difüzyonla (kolaylaştırılmış difüzyon) geçebilirler.
- IV. Sadece küçük moleküller için geçerlidir: Bu ifade yanlıştır. Difüzyon, evet, büyük moleküllerin (proteinler, polisakkaritler gibi) hücre zarından geçişi için uygun bir yöntem değildir. Ancak "sadece küçük moleküller" ifadesindeki "sadece" kelimesi yanıltıcı olabilir. Örneğin, iyonlar da küçük partiküllerdir ve difüzyonla geçerler. Ayrıca, "küçük moleküller" tanımı, basit difüzyonla geçen gazlar (oksijen, karbondioksit) ile kolaylaştırılmış difüzyonla geçen glikoz veya amino asitler gibi farklı boyutlardaki molekülleri kapsar. Bu ifade, difüzyonun kapsamını gereğinden fazla kısıtladığı veya bazı istisnaları göz ardı ettiği için genellikle yanlış kabul edilir. Difüzyon, makromoleküller için geçerli olmasa da, "küçük moleküller" tanımı içinde farklı geçiş mekanizmaları (basit ve kolaylaştırılmış difüzyon) barındırır ve "sadece" kelimesi bu çeşitliliği tam olarak yansıtmaz.
Bu durumda, doğru ifadeler I, II ve III'tür.
Cevap B seçeneğidir.
