Fiilde kipler KPSS Test 2

3. "Bu projeyi mutlaka zamanında tamamlamalıyız." cümlesindeki fiilin kip ve şahıs özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

A) Gereklilik kipi - 1. çoğul şahıs
B) Emir kipi - 1. çoğul şahıs
C) İstek kipi - 1. çoğul şahıs
D) Geniş zaman - 1. çoğul şahıs

Bu soruda, verilen cümlenin fiilini inceleyerek kip ve şahıs özelliklerini bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:

• Öncelikle cümlemizdeki fiili bulalım: "Bu projeyi mutlaka zamanında tamamlamalıyız." Fiilimiz "tamamlamalıyız" kelimesidir.
• Şimdi bu fiili eklerine ayıralım ve anlamlarını inceleyelim:
• Fiilin kökü: "tamamla-"
• Kip eki: "-malı"
• Şahıs eki: "-yız"
• Kip özelliğini belirleyelim: Fiile gelen "-malı / -meli" eki, bir işin yapılmasının zorunlu, gerekli veya şart olduğunu ifade eder. Bu ek, Türkçede Gereklilik Kipi'ni oluşturur. Örneğin, "gitmelisin", "okumalıyız".
• Şahıs özelliğini belirleyelim: Fiile gelen "-yız" eki (aslında "-ız" eki, aradaki "y" kaynaştırma harfidir), eylemi yapanın kim olduğunu gösterir. "-ız / -iz / -uz / -üz" ekleri, "biz" anlamına gelir ve 1. çoğul şahıs için kullanılır. Örneğin, "gelmeliyiz" (biz gelmeliyiz), "okuyoruz" (biz okuyoruz).
• Bulduğumuz bu iki özelliği birleştirdiğimizde, fiilimizin Gereklilik kipi - 1. çoğul şahıs olduğunu anlarız.
• Şimdi seçeneklerimize bakalım:
• A) Gereklilik kipi - 1. çoğul şahıs
• B) Emir kipi - 1. çoğul şahıs (Emir kipinde "-malı" eki bulunmaz, ayrıca 1. çoğul şahsın emir kipi çekimi yoktur.)
• C) İstek kipi - 1. çoğul şahıs (İstek kipi "-a / -e" ekleriyle yapılır, örneğin "tamamlayalım".)
• D) Geniş zaman - 1. çoğul şahıs (Geniş zaman "-r" ekiyle yapılır, örneğin "tamamlarız".)
• Gördüğümüz gibi, yaptığımız analiz A seçeneği ile tamamen uyuşmaktadır.

Cevap A seçeneğidir.