Öğrenciler, sınavda başarılı olabilmek için gece geç saatlere kadar ders çalıştılar.
Bu cümlede aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılırsa anlatım bozukluğu giderilmiş olur?
A) "sınavda" kelimesi çıkarılmalı
B) "başarılı olabilmek için" ifadesi çıkarılmalı
C) "gece geç saatlere kadar" ifadesi çıkarılmalı
D) "ders çalıştılar" yerine "çalıştılar" yazılmalı
Sevgili öğrenciler, anlatım bozuklukları soruları, cümleleri daha doğru ve akıcı hale getirmemizi sağlar. Bu tür sorularda genellikle gereksiz sözcük kullanımı, anlam belirsizliği veya mantık hataları aranır. Şimdi gelin, bu cümleyi adım adım inceleyelim ve anlatım bozukluğunu nasıl gidereceğimizi bulalım:
Verilen cümle: "Öğrenciler, sınavda başarılı olabilmek için gece geç saatlere kadar ders çalıştılar."
Bu cümlede bir anlatım bozukluğu var. Anlatım bozukluğunun nedeni, gereksiz sözcük kullanımıdır.
-
Cümleyi inceleyelim: "Ders çalışmak" eylemi, özellikle bir "sınav" bağlamında yapıldığında, zaten "başarılı olmak" amacını içinde barındırır. Yani, bir öğrenci sınav için ders çalışıyorsa, amacı zaten başarılı olmaktır. Bu nedenle, "başarılı olabilmek için" ifadesi, "ders çalıştılar" eyleminin amacını tekrar ettiği için gereksizdir.
-
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) "sınavda" kelimesi çıkarılmalı: Bu kelime, öğrencilerin nerede başarılı olmak istediklerini ve ne için çalıştıklarını belirtir. Çıkarılması anlatım bozukluğunu gidermez, aksine cümlenin anlamını eksiltir veya belirsizleştirir.
- B) "başarılı olabilmek için" ifadesi çıkarılmalı: Eğer bu ifadeyi çıkarırsak, cümle şöyle olur: "Öğrenciler, sınavda gece geç saatlere kadar ders çalıştılar." Bu cümle hem anlamlı hem de dil bilgisi açısından doğrudur. "Ders çalıştılar" eylemi, sınav bağlamında zaten başarılı olma amacını içerdiği için, "başarılı olabilmek için" ifadesi gereksizdir ve çıkarılması anlatım bozukluğunu giderir.
- C) "gece geç saatlere kadar" ifadesi çıkarılmalı: Bu ifade, öğrencilerin ne zamana kadar çalıştıklarını belirten bir zaman bilgisidir. Çıkarılması anlatım bozukluğunu gidermez, sadece cümlenin detayını eksiltir.
- D) "ders çalıştılar" yerine "çalıştılar" yazılmalı: "Ders çalıştılar" ifadesi, yapılan eylemi net bir şekilde belirtir. "Çalıştılar" kelimesi de doğru olabilir ancak asıl anlatım bozukluğu "başarılı olabilmek için" ifadesinin gereksizliğinden kaynaklanmaktadır. Bu değişiklik, temel bozukluğu gidermez.
Görüldüğü gibi, "başarılı olabilmek için" ifadesi, "ders çalıştılar" eyleminin amacını tekrar ettiği için gereksizdir ve anlatım bozukluğuna yol açar. Bu ifade çıkarıldığında cümle duru ve doğru bir hale gelir.
Cevap B seçeneğidir.
