Sanatçı, son albümündeki şarkıların hem sözlerini yazdı hem de besteledi.
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Özne eksikliği
B) Nesne eksikliği
C) Dolaylı tümleç eksikliği
D) Zarf tümleci eksikliği
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu tür cümlelerdeki anlatım bozukluklarını bulmak için cümlenin ögelerini doğru bir şekilde ayırmamız ve her yüklemin kendi ögeleriyle uyumlu olup olmadığını kontrol etmemiz gerekir. Şimdi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlemizi okuyalım: "Sanatçı, son albümündeki şarkıların hem sözlerini yazdı hem de besteledi."
- Cümlede iki farklı yüklem (eylem) bulunmaktadır: "yazdı" ve "besteledi".
- Her iki yüklemin de öznesi "Sanatçı"dır. (Sanatçı yazdı, Sanatçı besteledi.) Özne açısından bir sorun görünmüyor.
- Şimdi her bir yüklemin nesnesini (neyi, kimi) bulmaya çalışalım:
- "Yazdı" yüklemi için: Sanatçı neyi yazdı? "son albümündeki şarkıların sözlerini" yazdı. Bu ifade "yazdı" yüklemiyle anlamca ve yapıca tamamen uyumludur.
- "Bestelemedi" yüklemi için: Sanatçı neyi besteledi? Cümlede "besteledi" fiili için açıkça belirtilmiş bir nesne yoktur. Cümledeki "son albümündeki şarkıların sözlerini" ifadesi, "besteledi" fiili için uygun bir nesne değildir. Çünkü şarkıların sözleri yazılır, bestelenmez. Bestelenen şey şarkının kendisi veya müziğidir.
- Dolayısıyla, "besteledi" yükleminin kendisine ait bir nesneye ihtiyacı vardır. Örneğin, "Sanatçı, son albümündeki şarkıların hem sözlerini yazdı hem de şarkılarını besteledi." veya "Sanatçı, son albümündeki şarkıların hem sözlerini yazdı hem de müziklerini besteledi." şeklinde düzeltilmelidir.
- Bu durumda, cümlede "besteledi" fiilinin gerektirdiği nesne eksikliği bulunmaktadır.
Bu nedenle, anlatım bozukluğu nesne eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
