Bir hücrenin mayoz bölünme sonucunda oluşan dört hücredeki kromozom sayısı, ana hücrenin kromozom sayısının yarısı kadardır.
Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) DNA'nın eşlenmesi
B) Sitoplazma bölünmesinin gerçekleşmesi
C) Kromozomların iki kez ayrılması
D) Homolog kromozomların ayrılması
Merhaba sevgili öğrenciler! Mayoz bölünme ile ilgili bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım.
Öncelikle mayoz bölünmenin ne olduğunu ve hangi aşamalardan oluştuğunu hatırlayalım:
- Mayoz Bölünme: Eşeyli üreyen canlılarda üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta) oluşmasını sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Mayoz bölünme sonucunda kromozom sayısı yarıya iner.
- Amaç: Kromozom sayısının nesilden nesile sabit kalmasını sağlamaktır. Döllenme sırasında sperm ve yumurta birleştiğinde, kromozom sayısı tekrar eski haline döner.
- Aşamalar: Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Her aşama da profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evrelerini içerir.
Şimdi de seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) DNA'nın eşlenmesi: DNA eşlenmesi, hücre bölünmesinden önce gerçekleşir ve kromozom sayısını iki katına çıkarır. Ancak mayoz bölünmede kromozom sayısının yarıya inmesinin temel nedeni bu değildir. DNA eşlenmesi sadece hazırlık aşamasıdır.
- B) Sitoplazma bölünmesinin gerçekleşmesi: Sitoplazma bölünmesi (sitokinez), hücrenin fiziksel olarak ikiye bölünmesidir. Bu olay, hücrelerin oluşmasını sağlar ancak kromozom sayısının azalmasıyla doğrudan ilgili değildir.
- C) Kromozomların iki kez ayrılması: Mayoz bölünmede kromozomlar gerçekten de iki kez ayrılır (Mayoz I ve Mayoz II). Ancak bu ifadenin kendisi, kromozom sayısının neden yarıya indiğini tam olarak açıklamaz. Ayrılan şeyin ne olduğu önemlidir.
- D) Homolog kromozomların ayrılması: İşte bu doğru cevap! Mayoz I'de homolog kromozomlar birbirinden ayrılır. Homolog kromozomlar, aynı karakterleri taşıyan ve biri anneden diğeri babadan gelen kromozom çiftleridir. Bu ayrılma sayesinde, her bir üreme hücresine ana hücredeki kromozom sayısının yarısı kadar kromozom gider. Mayoz II'de ise kardeş kromatitler ayrılır.
Özetle, mayoz bölünme sırasında homolog kromozomların ayrılması, kromozom sayısının yarıya inmesinin temel nedenidir. Bu sayede üreme hücreleri (gametler) döllenme için uygun hale gelir ve türün kromozom sayısı korunur.
Cevap D seçeneğidir.
