🎓 Ekosistemi oluşturan unsurlar (Abiyotik ve Biyotik faktörler) Test 2 - Ders Notu
Bu not, ekosistemi oluşturan canlı (biyotik) ve cansız (abiyotik) faktörler arasındaki etkileşimleri anlamanıza yardımcı olacak temel bilgileri içerir. Testte başarılı olmanız için bu kavramları iyi öğrenmelisiniz.
📌 🌍 Ekosistem Temel Kavramları
Ekosistem, belirli bir alanda yaşayan canlılar ve bu canlıların etkileşimde bulunduğu cansız çevrelerinin tümünü ifade eder.
- Ekosistemler, canlı ve cansız unsurların karmaşık etkileşimleri sonucu oluşur.
- Ekosistemler, büyüklüklerine göre farklılık gösterebilir (bir göletten, bir ormana kadar).
📌 🌱 Biyotik Faktörler
Biyotik faktörler, bir ekosistemdeki canlı organizmaları (bitkiler, hayvanlar, mikroorganizmalar vb.) ifade eder.
- Üreticiler (ototroflar): Kendi besinini üreten canlılardır (bitkiler, algler, bazı bakteriler).
- Tüketiciler (heterotroflar): Besinlerini diğer canlılardan sağlayan organizmalardır (hayvanlar, mantarlar, bazı bakteriler).
- Ayrıştırıcılar (saprofitler): Ölü organik maddeleri parçalayarak beslenen canlılardır (mantarlar, bazı bakteriler).
⚠️ Dikkat: Besin zinciri ve besin ağı kavramlarını karıştırmayın. Besin zinciri tek bir beslenme ilişkisini gösterirken, besin ağı daha karmaşık ve çoklu ilişkileri ifade eder.
📌 💧 Abiyotik Faktörler
Abiyotik faktörler, bir ekosistemdeki cansız unsurları (su, sıcaklık, ışık, toprak, mineraller vb.) ifade eder.
- Su: Canlıların yaşamı için hayati öneme sahiptir.
- Sıcaklık: Canlıların metabolizma hızını ve dağılımını etkiler.
- Işık: Fotosentez için gereklidir ve canlıların davranışlarını etkiler.
- Toprak: Bitkilerin büyümesi için gerekli besin maddelerini ve desteği sağlar.
- Mineraller: Canlıların yapısal ve fizyolojik ihtiyaçları için önemlidir.
💡 İpucu: Abiyotik faktörlerdeki değişimler, ekosistemdeki canlıların dağılımını ve popülasyon büyüklüğünü önemli ölçüde etkileyebilir.
📌 ⚖️ Ekolojik Denge
Ekolojik denge, bir ekosistemdeki canlı ve cansız unsurlar arasındaki kararlı ve sürdürülebilir ilişkidir.
- Ekolojik denge, tür çeşitliliği ve popülasyon büyüklüklerinin belirli sınırlar içinde kalmasıyla sağlanır.
- İnsan faaliyetleri (kirlilik, ormansızlaşma vb.) ekolojik dengeyi bozabilir.
