Aşağıdaki durumların hangisinde dengeleyici kuvvet yoktur?
A) Duvarda asılı duran tablo
B) Yatay yolda sabit hızla giden araba
C) Havada serbest düşen top
D) Balkonda saksıda duran çiçek
Bir cisim üzerinde etki eden tüm kuvvetlerin bileşkesi (net kuvvet) sıfır ise, cisim dengededir. Bu durumda cisim ya duruyordur ya da sabit hızla hareket ediyordur. İşte bu duruma yol açan kuvvetlere "dengeleyici kuvvetler" denir veya cisim üzerinde dengeleyici bir kuvvetin olduğu söylenir. Eğer net kuvvet sıfır değilse, cisim ivmelenir ve bu durumda dengeleyici bir kuvvet yoktur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
A) Duvarda asılı duran tablo: Tablo hareketsiz durmaktadır. Üzerine etki eden yerçekimi kuvveti (aşağı doğru) ile ipin/duvarın uyguladığı destek kuvveti (yukarı doğru) birbirini dengeler. Net kuvvet sıfırdır. Dolayısıyla dengeleyici kuvvet vardır.
B) Yatay yolda sabit hızla giden araba: Araba sabit hızla hareket ettiğine göre ivmesi sıfırdır. Bu durumda üzerine etki eden net kuvvet de sıfırdır. Motorun ileri itme kuvvetini sürtünme kuvveti, yerçekimi kuvvetini ise yolun normal kuvveti dengeler. Dolayısıyla dengeleyici kuvvet vardır.
C) Havada serbest düşen top: Serbest düşen bir top, sadece yerçekimi kuvvetinin etkisi altındadır (hava direncini ihmal edersek veya başlangıç anını düşünürsek). Yerçekimi kuvveti topu aşağı doğru hızlandırır, yani top ivmeli hareket yapar. Bu durumda top üzerinde etki eden net bir kuvvet vardır ve bu kuvveti dengeleyen başka bir kuvvet yoktur. Dolayısıyla dengeleyici kuvvet yoktur.
D) Balkonda saksıda duran çiçek: Çiçek saksısıyla birlikte hareketsiz durmaktadır. Üzerine etki eden yerçekimi kuvveti (aşağı doğru) ile balkon zemininin uyguladığı normal kuvvet (yukarı doğru) birbirini dengeler. Net kuvvet sıfırdır. Dolayısıyla dengeleyici kuvvet vardır.
