Hangi cümlede soyut bir ad kullanılmamıştır?
A) Çocuğun yüzündeki mutluluk görülmeye değerdi.
B) Bahçedeki çiçekler rengarenk açmıştı.
C) Onun bu davranışı büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
D) Sınavdan yüksek not alınca içim rahat etti.
Bu soruyu çözmek için öncelikle "soyut ad" ve "somut ad" kavramlarını çok iyi anlamamız gerekiyor. Haydi, bu kavramları adım adım öğrenelim:
- Somut Ad: Beş duyu organımızdan (görme, işitme, koklama, tatma, dokunma) en az biriyle algılayabildiğimiz, yani varlığını hissedebildiğimiz, dokunabildiğimiz, görebildiğimiz varlıkları veya kavramları karşılayan adlardır. Örneğin: masa, su, ses, koku, sıcaklık, ağaç, insan.
- Soyut Ad: Beş duyu organımızla algılayamadığımız, sadece zihnimizde var olan, duygu, düşünce, inanç, durum gibi kavramları karşılayan adlardır. Bunları hissedebiliriz, düşünebiliriz ama elle tutup gözle göremeyiz. Örneğin: sevgi, korku, mutluluk, akıl, cesaret, rüya, zaman.
Şimdi de sorudaki cümleleri tek tek inceleyerek hangi adların kullanıldığını bulalım:
- A) Çocuğun yüzündeki mutluluk görülmeye değerdi.
Bu cümlede geçen "mutluluk" kelimesi, beş duyu organımızla algılayamadığımız, sadece içimizde hissedebildiğimiz bir duyguyu ifade eder. Dolayısıyla "mutluluk" soyut bir addır. Bu cümle soyut ad içerir.
- B) Bahçedeki çiçekler rengarenk açmıştı.
Bu cümlede geçen "çiçekler" kelimesi, görebildiğimiz, dokunabildiğimiz, koklayabildiğimiz somut bir varlığı ifade eder. Bu cümlede kullanılan tek ad "çiçekler"dir ve bu ad somuttur. Dolayısıyla bu cümlede soyut bir ad kullanılmamıştır.
- C) Onun bu davranışı büyük bir hayal kırıklığı yarattı.
Bu cümlede geçen "hayal kırıklığı" kelime grubu, beş duyu organımızla algılayamadığımız, sadece hissedebildiğimiz bir duyguyu veya durumu ifade eder. Dolayısıyla "hayal kırıklığı" soyut bir addır. Bu cümle soyut ad içerir.
- D) Sınavdan yüksek not alınca içim rahat etti.
Bu cümlede "rahat etmek" ifadesi, bir huzur ve dinginlik hissini, yani "rahatlık" duygusunu anlatır. "Rahatlık" da beş duyu organımızla algılayamadığımız, sadece hissedebildiğimiz soyut bir kavramdır. Bu cümle de soyut bir kavramı ifade eder.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece B seçeneğindeki cümlede soyut bir ad kullanılmadığını, aksine somut bir ad (çiçekler) bulunduğunu görüyoruz. Diğer seçeneklerde ise soyut adlar (mutluluk, hayal kırıklığı, rahatlık) kullanılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
