Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız, bazen espri bazen de eleştiri amacıyla kullandığımız bir edebî sanatı bulmamız isteniyor. Hadi gelin, bu ilginç durumu adım adım inceleyelim:
- Soruyu Anlayalım: Bize verilen senaryoda, çok az kitap okuyan birine tam tersi bir ifadeyle, yani "kitap kurdu" denilerek ve kütüphanelerin onun okumalarına yetişemediği söylenerek aslında alaycı bir şekilde eleştiri yapılıyor. Buradaki amaç, kişinin az okuduğunu vurgulamak ama bunu doğrudan söylemek yerine dolaylı ve zıt bir ifadeyle dile getirmektir.
- Edebî Sanatları Tanıyalım: Şimdi seçeneklerdeki edebî sanatların ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- A) Tariz: Bir sözün, görünüşte övgü veya olumlu bir anlam taşımasına rağmen, aslında tam tersi bir anlamı (eleştiri, alay, küçümseme) kastetmesidir. Genellikle ince bir alay veya iğneleme amacı taşır.
- B) Tevriye: Bir sözcüğün birden fazla anlamı varken, yakın anlamının değil de uzak anlamının kastedilmesidir. Kelime oyununa dayanır.
- C) Tekrir: Bir sözcüğün veya söz öbeğinin anlamı pekiştirmek veya vurgulamak amacıyla tekrarlanmasıdır.
- D) Tenasüp: Bir metinde anlamca birbiriyle ilgili kelimelerin bir arada kullanılmasıdır. Uyum ve ahenk oluşturur.
- Verilen İfadeyi Değerlendirelim: "Çok az kitap okuyan birine 'Senin gibi kitap kurdu görmedim, kütüphaneler senin okumalarına yetişemiyor!'" denilmesi, kişinin gerçek durumuyla söylenen sözün tam tersi bir durumu ifade etmesidir. Kişi az okurken, ona çok okuyan biri gibi davranılması, aslında onun az okuduğunu alaycı bir dille vurgulamaktır. Bu durum, tariz sanatının tanımına birebir uymaktadır.
- Diğer Seçenekleri Neden Eledik?:
- İfadede birden fazla anlamı olan bir kelimeyle oynanmadığı için Tevriye değildir.
- Herhangi bir kelime veya cümlenin tekrarı olmadığı için Tekrir değildir.
- Kelimeler arasında bir uyum olsa da (kitap, kütüphane, okumak), asıl vurgu uyumda değil, zıtlık ve alayda olduğu için Tenasüp değildir.
Bu durumda, söylenen sözün gerçek anlamının tam tersini kastederek alay etme veya eleştirme amacı taşıması nedeniyle öne çıkan edebî sanat Tariz'dir.
Cevap A seçeneğidir.
