7. "İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarası" tamlaması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Tamlayanı özel isimdir
B) Tamlananı iyelik eki almıştır
C) Belirtili isim tamlamasıdır
D) Tamlayan ek almamıştır
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen "İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarası" tamlamasını inceleyerek hangi seçenekteki bilginin yanlış olduğunu bulacağız. İsim tamlamaları konusundaki bilgimizi tazeleyelim ve her seçeneği adım adım değerlendirelim.
- Öncelikle, verilen tamlamayı doğru analiz edelim: "İstanbul Boğazı'nın eşsiz manzarası". Bu bir isim tamlamasıdır. Burada "eşsiz" kelimesi, "manzarası" kelimesini niteleyen bir sıfattır. Tamlamanın çekirdek yapısı "İstanbul Boğazı'nın manzarası" şeklindedir.
- Tamlayan: "İstanbul Boğazı'nın"
- Tamlanan: "manzarası"
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Tamlayanı özel isimdir
- Tamlayanımız "İstanbul Boğazı"dır. "İstanbul Boğazı" belirli bir yerin adıdır ve büyük harfle yazılır, dolayısıyla özel isimdir.
- Bu ifade doğrudur.
- B) Tamlananı iyelik eki almıştır
- Tamlananımız "manzarası" kelimesidir. Buradaki "-sı" eki, "manzara" kelimesinin kime veya neye ait olduğunu bildiren bir iyelik (aitlik) ekidir (3. tekil şahıs iyelik eki). Manzaranın İstanbul Boğazı'na ait olduğunu gösterir.
- Bu ifade doğrudur.
- C) Belirtili isim tamlamasıdır
- Belirtili isim tamlamalarında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Tamlayan "-ın, -in, -un, -ün" (genitif eki), tamlanan ise "-ı, -i, -u, -ü" (iyelik eki) alır.
- Bizim tamlamamızda "İstanbul Boğazı'nın" (tamlayan eki) ve "manzarası" (tamlanan eki) bulunmaktadır. Ayrıca arasına sıfat (eşsiz) girmiştir ki bu da belirtili isim tamlamalarında görülen bir özelliktir.
- Bu ifade doğrudur.
- D) Tamlayan ek almamıştır
- Tamlayanımız "İstanbul Boğazı'nın" kelimesidir. Gördüğümüz gibi, "İstanbul Boğazı" kelimesine "-nın" eki gelmiştir. Bu ek, tamlayanın ek aldığını açıkça göstermektedir.
- Dolayısıyla, "Tamlayan ek almamıştır" ifadesi yanlıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, yanlış olan ifadenin D seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap D seçeneğidir.
