Alıntı (Aktarma) cümleler tırnak içinde Test 1

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak işareti farklı bir amaçla kullanılmıştır?

A) "Hayat bir bisiklet gibidir, dengede kalmak için hareket etmek gerekir." demişti.
B) Bu "şaheser" olarak nitelendirilen tablo gerçekten etkileyici.
C) "Yarın görüşürüz." diyerek ayrıldı.
D) "Başarı tesadüf değil, çalışmanın ürünüdür." sözünü hatırlattı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda tırnak işaretinin farklı kullanım amaçlarını inceleyeceğiz. Tırnak işareti, Türkçede birden fazla amaçla kullanılır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• Genel Bilgi: Tırnak İşaretinin Kullanım Amaçları

  • Başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri belirtmek için kullanılır (doğrudan alıntı).
  • Özel olarak vurgulanmak istenen sözleri belirtmek için kullanılır.
  • Cümle içerisinde eser adlarını veya bölüm başlıklarını belirtmek için kullanılır.
  • Alay, küçümseme, ironi gibi anlamlar katmak istenen sözleri belirtmek için kullanılır.

• A) "Hayat bir bisiklet gibidir, dengede kalmak için hareket etmek gerekir." demişti.

  • Bu cümlede tırnak işareti, bir başkasına ait olan sözü, yani doğrudan bir alıntıyı olduğu gibi aktarmak amacıyla kullanılmıştır. Konuşan kişi, bu sözü aynen söylemiştir.

• B) Bu "şaheser" olarak nitelendirilen tablo gerçekten etkileyici.

  • Bu cümlede tırnak işareti, "şaheser" kelimesinin özel bir anlamda kullanıldığını, belki de alaycı bir ifadeyle veya yazarın/konuşanın o kelimeye katılmadığını, onu tırnak içine alarak bir mesafe koyduğunu belirtmek için kullanılmıştır. Yani, tabloya gerçekten bir şaheser gözüyle bakılmadığı, bu nitelendirmenin sorgulandığı veya ironik bir şekilde kullanıldığı ima edilmektedir. Bu, doğrudan bir alıntı değildir.

• C) "Yarın görüşürüz." diyerek ayrıldı.

  • Bu cümlede tırnak işareti, bir kişinin söylediği sözü, yani doğrudan bir alıntıyı olduğu gibi aktarmak amacıyla kullanılmıştır.

• D) "Başarı tesadüf değil, çalışmanın ürünüdür." sözünü hatırlattı.

  • Bu cümlede tırnak işareti, bilinen bir sözü veya bir başkasına ait olan bir alıntıyı olduğu gibi aktarmak amacıyla kullanılmıştır.

• Sonuç:

  • A, C ve D seçeneklerinde tırnak işareti, bir başkasına ait olan sözü veya bir alıntıyı olduğu gibi aktarma (doğrudan anlatım) amacıyla kullanılmıştır.
  • B seçeneğinde ise tırnak işareti, "şaheser" kelimesinin özel bir anlamda, ironik bir şekilde veya yazarın/konuşanın o kelimeye katılmadığını belirtmek amacıyla kullanılmıştır. Bu kullanım, diğerlerinden farklıdır.

Cevap B seçeneğidir.