3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eş anlamlı sözcükler bir arada kullanıldığı halde anlatım bozukluğu oluşmamıştır?
A) Dilek ve temenni defterine yazdığı istek gerçekleşti.
B) Sözcük ve kelimelerin doğru kullanımı önemlidir.
C) Bu olay onun yaşam ve hayatını tamamen değiştirdi.
D) İsim ve ad değiştirme işlemleri için nüfus müdürlüğüne gitmelisin.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanıldığı halde anlatım bozukluğu oluşturmadığı cümleyi bulmamız isteniyor. Genellikle eş anlamlı sözcüklerin aynı cümlede art arda kullanılması "gereksiz sözcük kullanımı" adı altında bir anlatım bozukluğuna yol açar. Ancak bazı özel durumlar bu kuralın dışında kalabilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dilek ve temenni defterine yazdığı istek gerçekleşti.
- Burada "dilek" ve "temenni" sözcükleri eş anlamlıdır. Ancak "dilek ve temenni defteri" ifadesi, Türkçede kalıplaşmış, birlikte kullanılan bir ifadedir. Bu tür kalıplaşmış ifadelerde eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğu olarak kabul edilmez. Bu ifade, belirli bir defter türünü adlandırmak için kullanılır ve anlam bütünlüğü sağlar.
- B) Sözcük ve kelimelerin doğru kullanımı önemlidir.
- "Sözcük" ve "kelime" eş anlamlıdır. Bu cümlede ikisinin birden kullanılması gereksizdir. Cümle, "Sözcüklerin doğru kullanımı önemlidir." veya "Kelimelerin doğru kullanımı önemlidir." şeklinde kurulabilirdi. Bu durum, "gereksiz sözcük kullanımı" nedeniyle anlatım bozukluğuna yol açmıştır.
- C) Bu olay onun yaşam ve hayatını tamamen değiştirdi.
- "Yaşam" ve "hayat" eş anlamlıdır. Cümlede ikisinin birden kullanılması gereksizdir. Cümle, "Bu olay onun yaşamını tamamen değiştirdi." veya "Bu olay onun hayatını tamamen değiştirdi." şeklinde olmalıydı. Bu da "gereksiz sözcük kullanımı" nedeniyle anlatım bozukluğudur.
- D) İsim ve ad değiştirme işlemleri için nüfus müdürlüğüne gitmelisin.
- "İsim" ve "ad" eş anlamlıdır. Cümlede ikisinin birden kullanılması gereksizdir. Cümle, "İsim değiştirme işlemleri için nüfus müdürlüğüne gitmelisin." veya "Ad değiştirme işlemleri için nüfus müdürlüğüne gitmelisin." şeklinde olmalıydı. Bu da "gereksiz sözcük kullanımı" nedeniyle anlatım bozukluğudur.
Görüldüğü gibi, B, C ve D seçeneklerinde eş anlamlı sözcüklerin gereksiz yere bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna yol açarken, A seçeneğindeki "dilek ve temenni defteri" ifadesi kalıplaşmış bir kullanım olduğu için anlatım bozukluğu oluşturmamıştır.
Cevap A seçeneğidir.
