7. sınıf fen organeller ve görevleri konu özeti, soru çözümü Test 1

Hücrede madde taşınması, lipit sentezi ve detoksifikasyondan sorumlu organel hangisidir?

A) Golgi aygıtı
B) Lizozom
C) Endoplazmik retikulum
D) Ribozom

Merhaba sevgili öğrenciler! Hücrelerimizin içindeki organeller, her biri farklı ve hayati görevler üstlenmiş küçük fabrikalar gibidir. Bu soruda, hücrede madde taşınması, lipit sentezi ve detoksifikasyon gibi önemli görevleri yerine getiren organeli bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Golgi aygıtı: Golgi aygıtı, endoplazmik retikulumdan gelen protein ve lipitleri işler, paketler ve hücre içinde veya dışına gönderilmek üzere etiketler. Yani bir nevi kargolama ve dağıtım merkezidir. Ancak lipit sentezi veya detoksifikasyonun birincil sorumlusu değildir.

• B) Lizozom: Lizozomlar, hücrenin geri dönüşüm ve atık temizleme merkezleridir. İçerdikleri güçlü enzimler sayesinde hücre içindeki atık maddeleri, eski organelleri ve hücreye giren yabancı maddeleri parçalarlar. Lipit sentezi veya detoksifikasyon görevleri yoktur.

• C) Endoplazmik retikulum (ER): Endoplazmik retikulum, hücre içinde geniş bir zar ağı oluşturan karmaşık bir organeldir ve iki ana tipi vardır: granüllü (ribozomlu) ve granülsüz (ribozomsuz) ER.

  • Madde Taşınması: ER, hücre içinde maddelerin taşınması için bir kanal sistemi görevi görür. Proteinler ve diğer moleküller bu kanallar aracılığıyla hücrenin farklı bölgelerine veya Golgi aygıtına taşınır.
  • Lipit Sentezi: Özellikle granülsüz (düz) endoplazmik retikulum, fosfolipitler, steroid hormonlar gibi çeşitli lipitlerin sentezinden sorumludur.
  • Detoksifikasyon: Yine granülsüz endoplazmik retikulum, özellikle karaciğer hücrelerinde, ilaçların, alkolün ve diğer zararlı kimyasalların detoksifikasyonunda (zehirsizleştirilmesinde) önemli bir rol oynar. Bu maddeleri daha az zararlı veya atılabilir hale getirir.

  Gördüğünüz gibi, soruda belirtilen tüm görevleri üstlenen organel endoplazmik retikulumdur.

• D) Ribozom: Ribozomlar, protein sentezinin (amino asitlerden protein yapımının) gerçekleştiği yerlerdir. Hücrenin protein üretim merkezleridir. Endoplazmik retikulumun üzerinde bulunabilirler (granüllü ER) veya sitoplazmada serbest halde bulunabilirler. Ancak lipit sentezi veya detoksifikasyon görevleri yoktur.

Bu bilgiler ışığında, hücrede madde taşınması, lipit sentezi ve detoksifikasyondan sorumlu organelin endoplazmik retikulum olduğu açıktır.

Cevap C seçeneğidir.