Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, 19. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşanan önemli bir gelişme olan Sırp İsyanı ve bu isyan sonucunda Sırplara özerklik veren antlaşma hakkında bilgi isteniyor. Tarihsel olayları ve sonuçlarını doğru bir şekilde eşleştirmek için adım adım ilerleyelim:
- Sırp İsyanı'nın Başlangıcı ve Gelişimi: Sırplar, Osmanlı yönetimine karşı ilk büyük isyanlarını 1804 yılında başlattılar. Bu isyan, Kara Yorgi liderliğinde gerçekleşti ve Birinci Sırp Ayaklanması olarak bilinir. 1813'te Osmanlılar isyanı bastırsa da, 1815'te Miloš Obrenović liderliğinde İkinci Sırp Ayaklanması başladı. Bu ayaklanmalar, Sırpların kendi kendilerini yönetme (özerklik) taleplerinin bir göstergesiydi.
- Antlaşmalar ve Sonuçları: Sırp isyanları ve Rusya'nın Osmanlı üzerindeki baskısı, Sırpların statüsünü belirleyen çeşitli antlaşmaların imzalanmasına yol açtı.
- Bükreş Antlaşması (1812): Bu antlaşma, Osmanlı ile Rusya arasında imzalandı ve Birinci Sırp Ayaklanması sırasında Sırplara bazı haklar (özerklik vaadi) tanımıştı. Ancak bu haklar tam olarak uygulanamadı ve isyanın bastırılmasıyla geçersiz kaldı. Dolayısıyla, Sırplara kalıcı ve fiili özerklik veren antlaşma bu değildi.
- Edirne Antlaşması (1829): Osmanlı İmparatorluğu ile Rusya arasında imzalanan bu antlaşma, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nın sonucuydu. Bu antlaşma ile Sırbistan'a geniş kapsamlı bir özerklik tanındı. Sırplar, iç işlerinde serbest bırakıldı, kendi meclislerini kurma ve kendi yöneticilerini seçme hakkına sahip oldular. Bu, Sırp İsyanları'nın uzun vadeli ve kesin bir sonucuydu.
- Berlin Antlaşması (1878): Bu antlaşma, Sırbistan'ın tam bağımsızlığını tanıdı, özerkliğini değil. Yani Sırbistan artık Osmanlı'ya bağlı bir özerk devlet olmaktan çıkıp tamamen bağımsız bir devlet haline geldi. Bu, soruda belirtilen "özerklik veren" antlaşmadan daha sonraki bir aşamadır.
- Belgrad Antlaşması (1739): Bu antlaşma, çok daha önceki bir döneme ait olup Sırp özerkliği ile ilgili değildir.
Yukarıdaki bilgilere göre, 1804-1817 yılları arasında gerçekleşen Sırp İsyanı'nın sonucunda Sırplara özerklik veren antlaşma, bu isyanların yarattığı siyasi ortamın ve Rusya'nın baskısının bir sonucu olarak imzalanan Edirne Antlaşması'dır.
Cevap A seçeneğidir.
