Bir akarsu sistemine balıkçılık amacıyla bırakılan istilacı bir tür, yerli balık türlerinin besin kaynakları üzerinde yoğun bir rekabete girmiş ve yerli türlerin sayısında azalmaya neden olmuştur. Bu durumda istilacı türün etkisi temel olarak hangi kavramla açıklanır?
A) Kommensalizm
B) Mutualizm
C) Rekabet
D) Parazitizm
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir akarsu sistemine dışarıdan getirilen bir balık türünün, o akarsuda zaten yaşayan yerli balık türleriyle olan etkileşimi anlatılıyor. Gelin bu durumu adım adım inceleyelim:
-
Sorudaki Durumun Analizi:
- Akarsuya yeni bir (istilacı) balık türü bırakılıyor.
- Bu istilacı tür, yerli balık türleriyle besin kaynakları üzerinde yoğun bir rekabete giriyor.
- Bu rekabet sonucunda, yerli türlerin sayısında azalma meydana geliyor.
- Buradaki anahtar kelimeler "besin kaynakları üzerinde yoğun rekabet" ve "yerli türlerin sayısında azalma"dır. Bu durum, her iki türün de aynı sınırlı kaynakları kullanmaya çalışması ve bunun sonucunda birinin (yerli türün) olumsuz etkilenmesi anlamına gelir.
-
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
-
A) Kommensalizm: Bu etkileşimde türlerden biri fayda sağlarken, diğer tür bu durumdan ne olumlu ne de olumsuz etkilenir. Örneğin, köpek balıklarının etrafında yüzen küçük balıklar (remoralar) köpek balığının artıklarından beslenir ama köpek balığı bu durumdan etkilenmez. Sorudaki durumda yerli türler zarar gördüğü için kommensalizm olamaz.
-
B) Mutualizm: Bu etkileşimde her iki tür de karşılıklı olarak fayda sağlar. Örneğin, arıların çiçeklerden nektar alırken çiçeklerin tozlaşmasına yardımcı olması. Sorudaki durumda yerli türler zarar gördüğü için mutualizm olamaz.
-
C) Rekabet: Bu etkileşimde, aynı sınırlı kaynaklar (besin, yaşam alanı, ışık, eş vb.) için iki veya daha fazla tür mücadele eder. Bu mücadele sonucunda türlerden biri veya her ikisi de olumsuz etkilenebilir. Soruda belirtilen "besin kaynakları üzerinde yoğun rekabet" ve "yerli türlerin sayısında azalma" durumu, rekabet kavramının tam tanımına uymaktadır. İstilacı tür, yerli türlerin besinini tüketerek onların yaşamını ve üremesini olumsuz etkilemiştir.
-
D) Parazitizm: Bu etkileşimde bir tür (parazit), başka bir türün (konak) üzerinde veya içinde yaşayarak ondan beslenir ve konağa zarar verir. Örneğin, kene veya tenya gibi canlılar. Sorudaki durumda istilacı tür, yerli türlerin besinini tüketerek zarar verdiği için değil, doğrudan yerli türün üzerinde veya içinde yaşamadığı için parazitizm değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, istilacı türün yerli türlerle aynı besin kaynakları için mücadele etmesi ve yerli türlerin bundan olumsuz etkilenmesi durumu, ekolojide rekabet kavramıyla açıklanır.
Cevap C seçeneğidir.
