🎓 Goben ve Breslav (Yavuz ve Midilli) olayı Test 2 - Ders Notu
Bu ders notu, Goben ve Breslav (Yavuz ve Midilli) gemilerinin Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na girişindeki rolünü, bu olayın siyasi ve askeri boyutlarını ve sonuçlarını anlamanıza yardımcı olacaktır.
📌 Goben ve Breslav Gemileri Kimdi?
Goben ve Breslav, I. Dünya Savaşı öncesinde Akdeniz'de görev yapan iki Alman savaş gemisiydi.
- SMS Goeben: Bir muharebe kruvazörüydü. Hızlı ve güçlü topçu sistemlerine sahipti. Osmanlı İmparatorluğu'na katıldıktan sonra "Yavuz Sultan Selim" adını aldı.
- SMS Breslau: Bir hafif kruvazördü. Keşif ve hızlı saldırı görevleri için tasarlanmıştı. Osmanlı İmparatorluğu'na katıldıktan sonra "Midilli" adını aldı.
💡 İpucu: Bu gemilerin isimlerini ve tiplerini karıştırmamak, olayın askeri boyutunu anlamak için önemlidir.
📌 Olay Öncesi Siyasi Durum ve Osmanlı'nın Tarafsızlığı
I. Dünya Savaşı'nın eşiğinde Osmanlı İmparatorluğu, siyasi ve askeri olarak zor bir dönemden geçiyordu. Tarafsızlığını korumaya çalışırken, deniz gücünü artırma arayışındaydı.
- İngiltere ile İlişkiler: Osmanlı, İngiltere'ye sipariş ettiği iki modern savaş gemisinin (Reşadiye ve Sultan Osman-ı Evvel) parasını ödemesine rağmen, savaşın başlamasıyla İngiltere bu gemilere el koydu. Bu durum Osmanlı'da büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yarattı.
- Almanya ile Yakınlaşma: Bu hayal kırıklığı ve askeri modernleşme ihtiyacı, Osmanlı'yı Almanya'ya yaklaştırdı. Almanya ile gizli bir ittifak anlaşması imzalandı.
⚠️ Dikkat: İngiltere'nin gemilere el koyması, Osmanlı'nın Almanya yanlısı politikalar izlemesinde önemli bir etken olmuştur.
📌 Gemilerin Akdeniz Macerası ve Osmanlı'ya Sığınması
I. Dünya Savaşı başladığında Goeben ve Breslav, Akdeniz'de İngiliz ve Fransız donanmaları tarafından takip ediliyordu. Gemilerin kaderi, Osmanlı İmparatorluğu'nun savaşta taraf seçmesinde kritik rol oynadı.
- Takip ve Kaçış: Alman gemileri, İngiliz ve Fransız donanmalarının takibinden kaçarak Çanakkale Boğazı'na doğru ilerledi.
- Boğazlardan Geçiş: Osmanlı İmparatorluğu, uluslararası hukuka göre tarafsız bir devlet olarak savaş gemilerinin boğazlardan geçişine izin veremezdi. Ancak Alman gemilerine geçiş izni verildi.
- Sığınma ve Diplomatik Kriz: Gemiler 10 Ağustos 1914'te Çanakkale Boğazı'ndan geçerek Marmara Denizi'ne ulaştı. Bu durum, İngiltere ve Fransa ile diplomatik krize yol açtı.
💡 İpucu: Boğazlardan geçiş izni, Osmanlı'nın tarafsızlık ilkesini zedeleyen ve Almanya ile olan gizli ittifakın bir göstergesi olan ilk önemli adımdı.
📌 "Satış" ve İsim Değişikliği: Diplomatik Manevra
Alman gemilerinin Osmanlı sularına girmesiyle yaşanan diplomatik krizi çözmek için Osmanlı Hükümeti bir "satış" manevrası yaptı.
- "Satın Alma": Osmanlı Hükümeti, kamuoyuna ve İtilaf Devletleri'ne bu gemileri Almanya'dan "satın aldığını" duyurdu. Bu, İngiltere'nin el koyduğu gemilere bir misilleme olarak da sunuldu.
- Yeni İsimler: Goeben'e "Yavuz Sultan Selim" veya kısaca "Yavuz", Breslav'a ise "Midilli" isimleri verildi.
- Alman Mürettebat: Gemilerin mürettebatı resmi olarak Osmanlı donanmasına katılmış gibi gösterilse de, aslında Alman denizciler görevlerine devam etti ve Osmanlı fesi taktı. Amiral Souchon da Osmanlı Donanması'nın başına getirildi.
⚠️ Dikkat: Bu "satış" olayı, Osmanlı'nın tarafsızlığını koruduğu imajını sürdürmek için yapılmış diplomatik bir kılıftı. Gerçekte gemiler ve mürettebat Alman kontrolündeydi.
📌 Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'na Girişi
Yavuz ve Midilli gemileri, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na resmen girmesine neden olan kıvılcımı çaktı.
- Karadeniz'e Açılma: Amiral Souchon komutasındaki Yavuz ve Midilli gemileri, Osmanlı bayrağı altında Karadeniz'e açıldı.
- Rus Limanlarına Saldırı: 29 Ekim 1914'te bu gemiler Rusya'nın Karadeniz kıyısındaki limanlarına (Odessa, Sivastopol gibi) saldırdı. Bu saldırılar, Osmanlı Hükümeti'nin bilgisi dışında gerçekleşmiş gibi gösterilmeye çalışılsa da, aslında Enver Paşa'nın onayıyla yapıldı.
- Savaş İlanları: Rusya, bu saldırılar üzerine Osmanlı İmparatorluğu'na savaş ilan etti. Ardından İngiltere ve Fransa da Osmanlı'ya savaş ilan ederek, Osmanlı İmparatorluğu'nu I. Dünya Savaşı'na resmen dahil etti.
💡 İpucu: Yavuz ve Midilli'nin Rus limanlarına saldırması, Osmanlı'nın I. Dünya Savaşı'na fiilen girmesine yol açan doğrudan askeri eylemdi.
📌 Olayın Önemi ve Sonuçları
Goben ve Breslav olayı, sadece bir deniz olayı olmaktan öte, I. Dünya Savaşı'nın seyrini ve Osmanlı İmparatorluğu'nun kaderini doğrudan etkileyen tarihi bir dönüm noktasıdır.
- Savaşa Katılım: Osmanlı İmparatorluğu'nun İttifak Devletleri (Almanya, Avusturya-Macaristan) safında I. Dünya Savaşı'na girmesini hızlandırdı.
- Cephelerin Genişlemesi: Osmanlı'nın savaşa girmesiyle Kafkas, Kanal, Çanakkale gibi yeni ve önemli cepheler açıldı.
- Karadeniz'de Denge: Bu gemilerin Osmanlı donanmasına katılması, Karadeniz'deki deniz gücü dengesini geçici olarak Almanya ve Osmanlı lehine çevirdi.
- İmparatorluğun Sonu: I. Dünya Savaşı'na girilmesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun sonunu getiren süreçlerden biri oldu.
📝 Özet: Goben ve Breslav gemilerinin Osmanlı'ya sığınması ve ardından Rus limanlarına saldırması, Osmanlı İmparatorluğu'nun tarafsızlık politikasını sona erdirerek I. Dünya Savaşı'na girmesine neden olan kritik bir olaydır.
