Milletvekili seçilemeyecek olanlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Taksirli suçlar hariç toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezasına hükmedilmiş olanlar
B) Devletin güvenliğine karşı suç işlemekten hüküm giymiş olanlar
C) Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar
D) Terör eylemlerinden hüküm giymiş olanlar
E) Vergi kaçakçılığından hüküm giymiş olanlar
Sevgili öğrenciler, bu soruda milletvekili seçilme yeterliliğine ilişkin anayasal düzenlemeleri hatırlamamız gerekiyor. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesi, milletvekili seçilme yeterliliğini ve seçilmeye engel halleri açıkça belirtmektedir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Taksirli suçlar hariç toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezasına hükmedilmiş olanlar: Anayasamızın 76. maddesi, taksirli suçlar (yani dikkatsizlik veya tedbirsizlik sonucu işlenen suçlar) hariç olmak üzere, toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giymiş olanların milletvekili seçilemeyeceğini açıkça belirtir. Bu durum, seçilmeye engel bir haldir.
- B) Devletin güvenliğine karşı suç işlemekten hüküm giymiş olanlar: Anayasa'nın 76. maddesi, devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma gibi devletin güvenliğine karşı işlenen suçlardan hüküm giyenlerin milletvekili seçilemeyeceğini ifade eder. Bu tür suçlar, devletin temel yapısını ve güvenliğini tehdit ettiği için seçilmeye engel teşkil eder.
- C) Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymiş olanlar: Anayasa'nın 76. maddesinde "yüz kızartıcı suçlar" olarak tanımlanan zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi suçlardan hüküm giyenler milletvekili seçilemezler. Bu suçlar, toplumun ahlaki değerlerine aykırı kabul edildiği için seçilmeye engeldir.
- D) Terör eylemlerinden hüküm giymiş olanlar: Anayasa'nın 76. maddesi, terör eylemlerine katılma ve bu gibi fiilleri tahrik ve teşvik suçlarından hüküm giymiş olanların milletvekili seçilemeyeceğini açıkça belirtir. Terör suçları, devletin ve toplumun güvenliğine yönelik ciddi tehditler içerdiğinden seçilmeye engeldir.
- E) Vergi kaçakçılığından hüküm giymiş olanlar: Anayasamızın 76. maddesinde milletvekili seçilmeye engel teşkil eden suçlar arasında "vergi kaçakçılığı" açıkça sayılmamıştır. Yukarıda belirtilen yüz kızartıcı suçlar, terör suçları veya devletin güvenliğine karşı işlenen suçlar gibi özel kategorilerde yer almaz. Elbette vergi kaçakçılığı bir suçtur ve cezası vardır; ancak tek başına, Anayasa'nın 76. maddesinde belirtilen milletvekili seçilmeye engel hallerden biri değildir. Eğer bu suçtan dolayı alınan ceza, taksirli suçlar hariç 1 yıl veya daha fazla hapis cezası olsaydı (seçenek A'daki durum), o zaman seçilmeye engel teşkil edebilirdi. Ancak soruda doğrudan suçun kendisi sorulduğu için, vergi kaçakçılığı bu özel listede yer almaz.
Cevap E seçeneğidir.
