2. sınıf Türkçe Okuma Serüvenimiz teması soruları ve test çöz Test 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "okumak" sözcüğü gerçek anlamı dışında kullanılmıştır?

A) Her sabah gazeteyi dikkatle okurum.
B) Gözlerinden adeta mutluluk okunuyordu.
C) Kütüphanede sessizce kitap okudum.
D) Şiiri yüksek sesle okumasını istedim.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "okumak" sözcüğünün hangi cümlede gerçek anlamı dışında, yani mecaz anlamda kullanıldığını bulmamız isteniyor. Bir sözcüğün gerçek anlamı, akla gelen ilk ve temel anlamıdır. Mecaz anlam ise sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Her sabah gazeteyi dikkatle okurum.

  Bu cümlede "okumak" sözcüğü, yazılı bir metni (gazeteyi) gözle takip edip anlamak eylemini ifade eder. Bu, "okumak" fiilinin temel ve gerçek anlamıdır.

• C) Kütüphanede sessizce kitap okudum.

  Burada da "okumak" sözcüğü, yazılı bir eseri (kitabı) anlamak için yapılan eylemi anlatır. Bu da fiilin gerçek anlamıdır.

• D) Şiiri yüksek sesle okumasını istedim.

  Bu cümlede "okumak", yazılı bir metni (şiiri) sesli olarak dile getirme eylemini belirtir. Bu da "okumak" fiilinin gerçek anlamlarından biridir.

• B) Gözlerinden adeta mutluluk okunuyordu.

  Bu cümlede ise durum farklıdır. Mutluluk, bir yazı gibi gözlerden "okunmaz", yani harflere dökülmüş bir metin değildir. Burada "okunmak" sözcüğü, bir duygunun veya durumun belirgin bir şekilde anlaşılması, fark edilmesi, hissedilmesi anlamında kullanılmıştır. Yani, mutluluğun gözlerden çok net bir şekilde anlaşıldığı, belli olduğu kastedilmektedir. Bu kullanım, "okumak" fiilinin gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı mecaz bir anlamdır.

Cevap B seçeneğidir.