Berlin Antlaşması'nın aşağıdaki maddelerinden hangisi, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine yönelik bir müdahale niteliği taşımaktadır?
A) Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın bağımsızlığının tanınması
B) Bosna-Hersek'in yönetiminin geçici olarak Avusturya-Macaristan'a bırakılması
C) Doğu Rumeli vilayetinin özerk bir yapıya kavuşturulması
D) Osmanlı Devleti'nden savaş tazminatı alınması
Sevgili öğrenciler, bu soru, Berlin Antlaşması'nın maddelerini ve bu maddelerin Osmanlı Devleti üzerindeki etkilerini anlamamızı gerektiriyor. Özellikle "iç işlerine müdahale" kavramını iyi kavramalıyız. İç işlerine müdahale, bir devletin kendi sınırları içindeki yönetim biçimine, idari yapısına veya halkına yönelik kararlarına dışarıdan karışılması anlamına gelir.
-
A) Sırbistan, Karadağ ve Romanya'nın bağımsızlığının tanınması: Bu madde, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki toprak kayıplarını ve egemenlik alanının daralmasını ifade eder. Bu devletlerin bağımsız olması, Osmanlı'nın dış ilişkileri ve toprak bütünlüğüyle ilgilidir; ancak Osmanlı'nın kendi kalan topraklarındaki iç yönetim biçimine doğrudan bir müdahale değildir.
-
B) Bosna-Hersek'in yönetiminin geçici olarak Avusturya-Macaristan'a bırakılması: Bu madde, Osmanlı toprağı olan Bosna-Hersek'in idaresinin başka bir devlete devredilmesidir. Bu da bir toprak kaybı ve egemenlik kısıtlamasıdır. Ancak, bu durum, Osmanlı'nın kendi kalan vilayetlerini nasıl yöneteceğine dair bir dikte değil, belirli bir bölgenin yönetiminin tamamen başka bir güce devredilmesidir.
-
C) Doğu Rumeli vilayetinin özerk bir yapıya kavuşturulması: İşte bu madde, Osmanlı Devleti'nin iç işlerine doğrudan bir müdahale niteliği taşır. Doğu Rumeli, antlaşmaya göre Osmanlı toprağı olarak kalmaya devam edecekti. Ancak, bu vilayetin yönetimi, Osmanlı'nın geleneksel idari yapısından farklı olarak, Hristiyan bir vali tarafından yönetilen, kendi meclisi ve jandarması olan özerk bir yapıya dönüştürüldü. Bu durum, Osmanlı'nın kendi toprağı üzerindeki idari yetkisinin kısıtlanması ve yönetim biçimine dışarıdan müdahale edilmesidir. Osmanlı'nın bu vilayeti kendi istediği gibi yönetme hakkı elinden alınmıştır.
-
D) Osmanlı Devleti'nden savaş tazminatı alınması: Savaş tazminatı, savaşın bir sonucu olarak mağlup devletin galip devlete ödediği mali bir bedeldir. Bu, Osmanlı ekonomisi üzerinde büyük bir yük oluşturur ancak devletin iç yönetim biçimine, idari yapısına veya halkına yönelik kararlarına doğrudan bir müdahale değildir.
Bu analizler ışığında, Doğu Rumeli'nin özerk bir yapıya kavuşturulması, Osmanlı Devleti'nin kendi toprakları üzerindeki yönetim yetkisinin kısıtlanması ve idari yapısına dışarıdan müdahale edilmesi anlamına geldiği için doğru cevaptır.
Cevap C seçeneğidir.
