Mayoz bölünmenin I. ve II. bölümlerinde gerçekleşen olaylar karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi sadece mayoz II'de gerçekleşir?
A) Kromozom sayısının yarıya inmesi
B) Kardeş kromatitlerin ayrılması
C) Homolog kromozomların eşleşmesi
D) Sentriyollerin zıt kutuplara hareket etmesi
Merhaba sevgili öğrenciler! Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda gamet (üreme hücresi) oluşumunu sağlayan ve kromozom sayısını yarıya indiren özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme, Mayoz I ve Mayoz II olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Şimdi, sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyerek, sadece Mayoz II'de gerçekleşen olayı bulalım.
- Mayoz I (Redüksiyon Bölünmesi): Bu aşamada homolog kromozomlar birbirinden ayrılır ve hücrenin kromozom sayısı yarıya iner. Ayrıca, genetik çeşitliliği sağlayan krossing-over (parça değişimi) olayları da bu aşamada gerçekleşir. Mayoz I sonunda iki haploid (n kromozomlu) hücre oluşur, ancak bu hücrelerdeki her kromozom hala iki kromatitten oluşur.
- Mayoz II (Eşitleme Bölünmesi): Bu aşama, mitoz bölünmeye benzer. Mayoz I sonunda oluşan iki hücrede gerçekleşir. Mayoz II'de kardeş kromatitler birbirinden ayrılır ve her bir kromatit artık bağımsız bir kromozom olarak kabul edilir. Mayoz II sonunda toplam dört haploid (n kromozomlu) hücre oluşur ve bu hücrelerdeki kromozomlar tek kromatitlidir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Kromozom sayısının yarıya inmesi: Bu olay, Mayoz I'in sonunda gerçekleşir. Homolog kromozomların ayrılmasıyla hücrenin kromozom sayısı yarıya iner. Mayoz II'de ise kromozom sayısı değişmez, haploid olarak kalır. Dolayısıyla bu olay sadece Mayoz II'de gerçekleşmez.
- B) Kardeş kromatitlerin ayrılması: Bu olay, Mayoz II'nin Anafaz II evresinde gerçekleşir. Mayoz I'de homolog kromozomlar ayrılırken, kardeş kromatitler birbirine bağlı kalır. Kardeş kromatitlerin ayrılması, Mayoz II'nin temel ve ayırt edici özelliklerinden biridir. Bu olay sadece Mayoz II'de gerçekleşir.
- C) Homolog kromozomların eşleşmesi: Bu olay, Mayoz I'in Profaz I evresinde gerçekleşir. Homolog kromozomlar yan yana gelerek sinapsis yapar ve tetratları oluşturur. Bu eşleşme Mayoz II'de gözlenmez. Dolayısıyla bu olay sadece Mayoz II'de gerçekleşmez.
- D) Sentriyollerin zıt kutuplara hareket etmesi: Sentriyoller, hem Mayoz I'in Profaz I evresinde hem de Mayoz II'nin Profaz II evresinde zıt kutuplara hareket ederek iğ ipliklerini oluşturmaya başlarlar. Bu, hücre bölünmesinin genel bir aşamasıdır ve sadece Mayoz II'ye özgü değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, kardeş kromatitlerin ayrılması olayı, Mayoz I'de değil, sadece Mayoz II'de gerçekleşen kritik bir adımdır.
Cevap B seçeneğidir.
