1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde doğrudan alıntı (aktarma) yapılmıştır?
A) Öğretmen, yarın sınav olacağımızı söyledi.Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir başkasının sözünü olduğu gibi aktarma anlamına gelen "doğrudan alıntı"nın hangi cümlede yapıldığını bulacağız. Doğrudan alıntı, bir kişinin sözünü hiçbir değişiklik yapmadan, tırnak içinde veya tırnak işareti kullanmadan virgül ya da iki nokta üst üste ile belirterek aktarmaktır. Konuşmacının ağzından çıkan sözler aynen verilir. Dolaylı anlatımda ise, bir başkasının sözü kendi cümlelerimizle, anlamı bozulmadan aktarılır ve genellikle tırnak işareti kullanılmaz.
Bu cümlede öğretmenin sözü, "söyledi" fiiliyle ve "olacağımızı" ekiyle kendi cümlelerimizle aktarılmıştır. Öğretmenin tam olarak ne dediği tırnak içinde verilmemiştir. Bu bir dolaylı anlatımdır.
Burada da arkadaşın sözü, "belirtti" fiiliyle ve "okumam gerektiğini" ifadesiyle dolaylı yoldan aktarılmıştır. Arkadaşın ağzından çıkan sözler aynen aktarılmamıştır. Bu da dolaylı anlatımdır.
Bu cümlede annenin sözü, tırnak işaretleri ("...") içine alınarak, hiçbir değişiklik yapılmadan, annenin ağzından çıktığı gibi aktarılmıştır. "Akşam yemeğine geç kalma." ifadesi, annenin tam olarak söylediği sözdür. Bu nedenle, bu bir doğrudan alıntıdır.
Bu cümlede doktorun sözü, "vurguladı" fiiliyle ve "kullanmamın önemli olduğunu" ifadesiyle kendi cümlelerimizle aktarılmıştır. Doktorun tam sözleri tırnak içinde verilmemiştir. Bu da dolaylı anlatımdır.
Gördüğümüz gibi, sadece C seçeneğinde bir kişinin sözü tırnak içinde, aynen aktarılmıştır. Diğer seçeneklerde ise sözler dolaylı yoldan, yani kendi cümlelerimizle aktarılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
