2. Avrupa Birliği'nin ekonomik entegrasyon sürecinde, malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbestçe dolaşabildiği, ortak bir dış tarife uygulayan, ancak henüz ortak para birimini benimsememiş olan ekonomik bütünleşme aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
A) Gümrük Birliği
B) Ortak Pazar
C) Ekonomik ve Parasal Birlik
D) Serbest Ticaret Bölgesi
Sevgili öğrenciler, bu soru, Avrupa Birliği'nin ekonomik entegrasyon (bütünleşme) aşamalarını anlamamızı gerektiriyor. Her aşamanın kendine özgü özellikleri vardır ve bu özellikleri bilmek, doğru cevabı bulmamızı sağlar.
- Ekonomik Entegrasyon Aşamaları Nedir?
Ülkeler arasındaki ekonomik iş birliğinin derinleşme derecesine göre farklı aşamaları vardır. Bu aşamalar genellikle Serbest Ticaret Bölgesi ile başlar ve Ekonomik ve Parasal Birlik ile en üst seviyeye ulaşır.
- Soru Ne İstiyor?
Soru, şu özellikleri taşıyan aşamayı bulmamızı istiyor:
- Malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbestçe dolaşabilmesi.
- Ortak bir dış tarife uygulanması (yani birlik dışındaki ülkelere karşı tek bir gümrük politikası).
- Henüz ortak para biriminin benimsenmemiş olması.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Gümrük Birliği: Bu aşamada, üye ülkeler kendi aralarındaki gümrük vergilerini kaldırır (malların serbest dolaşımı) ve birlik dışındaki ülkelere karşı ortak bir dış tarife uygular. Ancak, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbest dolaşımı bu aşamanın temel özelliği değildir. Dolayısıyla, sorudaki "hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbestçe dolaşabildiği" kısmı bu seçeneği eler.
- B) Ortak Pazar: Bu aşama, Gümrük Birliği'nin üzerine inşa edilir. Yani, malların serbest dolaşımı ve ortak dış tarife zaten vardır. Buna ek olarak, hizmetlerin, kişilerin (iş gücünün) ve sermayenin de üye ülkeler arasında serbestçe dolaşımına izin verilir. Ancak, bu aşamada henüz ortak bir para birimi benimsenmemiştir. Soruda belirtilen tüm özellikler (malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbest dolaşımı, ortak dış tarife ve ortak para biriminin olmaması) bu aşamaya tam olarak uymaktadır.
- C) Ekonomik ve Parasal Birlik: Bu aşama, Ortak Pazar'ın da ötesine geçer. Ortak Pazar'ın tüm özelliklerine ek olarak, üye ülkeler ekonomik politikalarını daha da koordine ederler ve en nihayetinde ortak bir para birimini (örneğin Euro) benimserler. Soru, "henüz ortak para birimini benimsememiş olan" dediği için bu seçenek doğru olamaz.
- D) Serbest Ticaret Bölgesi: Bu en temel entegrasyon aşamasıdır. Üye ülkeler kendi aralarındaki gümrük vergilerini kaldırır, ancak her ülke birlik dışındaki ülkelere karşı kendi dış tarife politikasını uygulamaya devam eder. Ortak bir dış tarife yoktur ve hizmetlerin, kişilerin, sermayenin serbest dolaşımı da bu aşamada söz konusu değildir. Bu nedenle sorudaki özelliklere uymamaktadır.
- Sonuç:
Soru metnindeki "malların, hizmetlerin, kişilerin ve sermayenin serbestçe dolaşabildiği, ortak bir dış tarife uygulayan, ancak henüz ortak para birimini benimsememiş olan" tanımı, doğrudan Ortak Pazar aşamasını ifade etmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
