9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin kullanımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) İzmir'de doğmuş.Kesme işareti (apostrof), Türkçede özel isimlere, sayılara, kısaltmalara ve bazı durumlarda eklerin ayrılmasına yarayan önemli bir noktalama işaretidir. Ancak kullanımıyla ilgili bazı özel kurallar vardır. Şimdi, verilen cümleleri tek tek inceleyerek kesme işaretinin doğru veya yanlış kullanıldığına bakalım:
Bu cümlede "İzmir" özel isimdir. Özel isimlere gelen çekim ekleri (burada bulunma hâl eki "-de") kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle kullanım doğrudur.
Burada "Ahmet" özel isimdir. Özel isimlere gelen çoğul eki (-ler) ve bu ekten sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Yani doğru yazımı "Ahmetler" şeklinde olmalıdır. Bu cümlede kesme işaretinin kullanılması Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bir yanlışlıktır.
Bu cümlede bir sayıya (1985) gelen ek (-te) kesme işaretiyle ayrılmıştır. Sayılara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Bu nedenle kullanım doğrudur.
Bu cümlede "TDK" bir kısaltmadır. Kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre getirilir ve kesme işaretiyle ayrılır. "TDK" kısaltması "Te-De-Ke" şeklinde okunur. Bu nedenle gelen ekin de bu okunuşa uygun olması, yani "-nin" ekiyle "TDK'nin" şeklinde yazılması gerekirdi. "TDK'nın" şeklinde yazılması, kısaltmanın açılımı olan "Türk Dil Kurumu'nun" ifadesine göre ek getirilmesinden kaynaklanan bir hatadır ve yanlıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, hem B hem de D seçeneklerinde kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapıldığı görülmektedir. Ancak, bu tür sorularda genellikle en belirgin veya yaygın olarak test edilen hata aranır. D seçeneğindeki kısaltmalara ek getirme kuralı, öğrenciler arasında sıkça karıştırılan ve önemli bir dil bilgisi kuralıdır.
Cevap D seçeneğidir.
