7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem "-de" hem de "-den" eki almış dolaylı tümleçler bir arada kullanılmıştır?
A) Evden okula yürüdü.
B) Sınıfta sessizce bekledi.
C) Bahçede top oynadılar.
D) Kütüphaneden kitap aldı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda bizden, hem "-de" (bulunma hali) hem de "-den" (ayrılma hali) eklerini almış dolaylı tümleçlerin bir arada kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Dolaylı Tümleç Nedir?
Dolaylı tümleç, yüklemi yer, yön, zaman veya durum açısından tamamlayan ögedir. Yükleme sorulan "kime, kimde, kimden, neye, nede, neden, nereye, nerede, nereden" gibi sorulara cevap verir. Dolaylı tümleçler genellikle "-e" (yönelme), "-de" (bulunma) ve "-den" (ayrılma) hal eklerini alırlar.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Evden okula yürüdü.
- "Evden": Yükleme "Nereden yürüdü?" diye sorduğumuzda "Evden" cevabını alırız. Bu, "-den" (ayrılma hali) eki almış bir dolaylı tümleçtir.
- "Okula": Yükleme "Nereye yürüdü?" diye sorduğumuzda "Okula" cevabını alırız. Bu, "-a" (yönelme hali) eki almış bir dolaylı tümleçtir.
- Bu cümlede, biri "-den" diğeri "-a" eki almış iki farklı dolaylı tümleç bir arada kullanılmıştır. Soru her ne kadar "-de" ve "-den" eklerini sorsa da, seçenekler arasında hem "-den" hem de "-e" eki almış iki farklı dolaylı tümlecin bir arada bulunduğu tek cümle A seçeneğidir. Diğer seçeneklerde birden fazla dolaylı tümleç bulunmamaktadır.
- B) Sınıfta sessizce bekledi.
- "Sınıfta": Yükleme "Nerede bekledi?" diye sorduğumuzda "Sınıfta" cevabını alırız. Bu, "-de" (bulunma hali) eki almış bir dolaylı tümleçtir.
- Bu cümlede sadece bir tane dolaylı tümleç vardır ve o da "-de" eki almıştır. "-den" eki almış bir dolaylı tümleç yoktur.
- C) Bahçede top oynadılar.
- "Bahçede": Yükleme "Nerede oynadılar?" diye sorduğumuzda "Bahçede" cevabını alırız. Bu, "-de" (bulunma hali) eki almış bir dolaylı tümleçtir.
- Bu cümlede de sadece bir tane dolaylı tümleç vardır ve o da "-de" eki almıştır. "-den" eki almış bir dolaylı tümleç yoktur.
- D) Kütüphaneden kitap aldı.
- "Kütüphaneden": Yükleme "Nereden aldı?" diye sorduğumuzda "Kütüphaneden" cevabını alırız. Bu, "-den" (ayrılma hali) eki almış bir dolaylı tümleçtir.
- Bu cümlede de sadece bir tane dolaylı tümleç vardır ve o da "-den" eki almıştır. "-de" eki almış bir dolaylı tümleç yoktur.
- Sonuç:
İncelediğimiz seçenekler arasında, birden fazla dolaylı tümlecin ve bu tümleçlerin farklı hal eklerinin bir arada kullanıldığı tek cümle A seçeneğidir. A seçeneğinde "-den" eki almış "Evden" ve "-a" eki almış "Okula" kelimeleri dolaylı tümleç görevi görmektedir. Diğer seçeneklerde ise sadece birer dolaylı tümleç bulunmaktadır.
Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.
