Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen parçadaki belirtili isim tamlamalarını bulmamız isteniyor. Öncelikle "belirtili isim tamlaması" neydi, bir hatırlayalım:
- Belirtili isim tamlaması, en az iki isimden oluşan bir söz grubudur.
- İlk isim (tamlayan), ilgi eki (-ın, -in, -un, -ün) alır.
- İkinci isim (tamlanan), iyelik eki (-ı, -i, -u, -ü) alır.
- Örnek: evin kapısı (evin: tamlayan, -in eki almış; kapısı: tamlanan, -ı eki almış)
Şimdi parçayı adım adım inceleyelim:
"Kuşların şarkıları ormanı doldurmuştu. Ağaçların yaprakları rüzgarla dans ediyor, dere kenarının serinliği her yeri kaplıyordu."
- 1. "Kuşların şarkıları":
- "Kuşların" kelimesi tamlayan görevindedir ve "-ın" ilgi ekini almıştır.
- "Şarkıları" kelimesi tamlanan görevindedir ve "-ı" iyelik ekini almıştır.
- Bu nedenle, "Kuşların şarkıları" bir belirtili isim tamlamasıdır. (1. tamlama)
- 2. "Ağaçların yaprakları":
- "Ağaçların" kelimesi tamlayan görevindedir ve "-ın" ilgi ekini almıştır.
- "Yaprakları" kelimesi tamlanan görevindedir ve "-ı" iyelik ekini almıştır.
- Bu nedenle, "Ağaçların yaprakları" bir belirtili isim tamlamasıdır. (2. tamlama)
- 3. "dere kenarının serinliği":
- Bu ifade, birden fazla isim tamlamasının bir araya gelmesiyle oluşan bir zincirleme isim tamlamasıdır. Ancak zincirleme isim tamlamaları da kendi içlerinde veya genel yapıları itibarıyla belirtili isim tamlaması özelliği gösterebilir.
- Bu ifadeyi iki farklı belirtili isim tamlaması olarak ele alabiliriz:
- a) "Kenarının serinliği":
- Burada "kenarının" (kenar + -ının) tamlayan görevindedir ve ilgi ekini almıştır.
- "Serinliği" (serinlik + -i) tamlanan görevindedir ve iyelik ekini almıştır.
- Bu nedenle, "Kenarının serinliği" bir belirtili isim tamlamasıdır. (3. tamlama)
- b) "Dere kenarının serinliği":
- Burada "dere kenarının" ifadesi bir bütün olarak tamlayan görevindedir ve "-nın" ilgi ekini almıştır.
- "Serinliği" kelimesi tamlanan görevindedir ve "-i" iyelik ekini almıştır.
- Tamlayan kısmı ("dere kenarı") kendi içinde belirtisiz isim tamlaması olsa da, bu büyük yapının tamamı (tamlayan ve tamlanan ek aldığı için) bir belirtili isim tamlamasıdır. (4. tamlama)
Parçada geçen diğer kelimeler ve söz grupları (örneğin "ormanı", "rüzgarla", "her yeri") belirtili isim tamlaması özelliği taşımamaktadır.
Sonuç olarak, parçada toplam 4 tane belirtili isim tamlaması bulunmaktadır:
- Kuşların şarkıları
- Ağaçların yaprakları
- Kenarının serinliği
- Dere kenarının serinliği
Cevap C seçeneğidir.
