İsim tamlamaları nedir Test 2

9. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlaması farklı bir tamlama ekine sahiptir?

A) Okulun bahçesi genişletildi.
B) Öğrencilerin başarısı kutlandı.
C) Sınıfın duvarı boyandı.
D) Müdürün odası toplantıya hazır.

Sevgili öğrenciler, bu soruda isim tamlamalarının yapısını ve tamlayan eklerini ne kadar iyi anladığınızı ölçeceğiz! Haydi adım adım inceleyelim.

Öncelikle, isim tamlaması neydi hatırlayalım: En az iki ismin bir araya gelerek bir varlığa ait olma veya onu niteleme ilişkisi kurmasıdır. Genellikle 'neyin neyi' veya 'kimin neyi' sorularına cevap verir.

Bizim sorumuzda belirtili isim tamlamaları üzerinde duruluyor. Belirtili isim tamlamalarında hem tamlayan (sahip olan) hem de tamlanan (sahip olunan) ek alır. Tamlayan ekleri -ın, -in, -un, -ün şeklindedir. Ancak bu ekler, tamlayanın tekil mi yoksa çoğul mu olduğuna göre farklı bir yapı gösterebilir.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve tamlayan eklerine dikkat edelim:

• A) Okulun bahçesi genişletildi.
  • İsim tamlaması: Okulun bahçesi
  • Tamlayan: Okul
  • Tamlayan eki: -un (Okul kelimesi tekildir.)
• B) Öğrencilerin başarısı kutlandı.
  • İsim tamlaması: Öğrencilerin başarısı
  • Tamlayan: Öğrenciler
  • Tamlayan eki: -in (Ancak dikkat! 'Öğrenciler' kelimesi çoğuldur. Bu durumda tamlayan eki aslında 'çoğul eki + iyelik eki' şeklinde birleşmiş bir yapıdır: -ler + -in.)
• C) Sınıfın duvarı boyandı.
  • İsim tamlaması: Sınıfın duvarı
  • Tamlayan: Sınıf
  • Tamlayan eki: -ın (Sınıf kelimesi tekildir.)
• D) Müdürün odası toplantıya hazır.
  • İsim tamlaması: Müdürün odası
  • Tamlayan: Müdür
  • Tamlayan eki: -ün (Müdür kelimesi tekildir.)

Gördüğümüz gibi, A, C ve D seçeneklerindeki tamlayanlar tekil isimlerdir ve doğrudan -ın, -in, -un, -ün eklerinden birini almışlardır.

Fakat B seçeneğindeki 'Öğrencilerin' kelimesinde tamlayan olan 'Öğrenciler' çoğul bir isimdir. Bu durumda tamlayan eki, çoğul eki olan -ler'den sonra gelerek -lerin şeklinde bir yapı oluşturur. Dil bilgisi açısından, çoğul isimlerin tamlayan eki, tekil isimlerin tamlayan ekinden yapısal olarak farklı kabul edilir.

Bu nedenle, B seçeneğindeki isim tamlaması, tamlayanının çoğul olmasından dolayı diğerlerinden farklı bir tamlama ekine sahiptir.

Cevap B seçeneğidir.