Aşağıdaki durumların hangisinde nokta grafiği kullanmak uygun değildir?
A) Öğrencilerin ders çalışma süreleri ile sınav notları arasındaki ilişkiyi incelemek
B) Bir mağazadaki günlük müşteri sayısı ile satış miktarı arasındaki ilişkiyi araştırmak
C) Farklı meyvelerin fiyatlarını karşılaştırmak
D) Hava sıcaklığı ile dondurma satışları arasındaki ilişkiyi analiz etmek
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "nokta grafiği" (scatter plot) adı verilen bir grafik türünün hangi durumda kullanılmasının uygun olmadığını bulmamız isteniyor. Öncelikle, nokta grafiğinin ne işe yaradığını ve hangi tür veriler için kullanıldığını hatırlayalım:
- Nokta Grafiği (Scatter Plot) Nedir?
- Nokta grafiği, iki farklı nicel (sayısal) değişken arasındaki ilişkiyi veya korelasyonu görselleştirmek için kullanılır.
- Grafikteki her bir nokta, bu iki değişkenin birer değer çiftini temsil eder.
- Bu grafik sayesinde, değişkenler arasında pozitif bir ilişki (biri artarken diğeri de artıyor), negatif bir ilişki (biri artarken diğeri azalıyor) veya hiçbir ilişki olup olmadığını gözlemleyebiliriz.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Öğrencilerin ders çalışma süreleri ile sınav notları arasındaki ilişkiyi incelemek
- Burada iki nicel değişken var: "ders çalışma süresi" (saat, dakika cinsinden) ve "sınav notları" (puan cinsinden).
- Bu iki değişken arasında bir ilişki olup olmadığını (örneğin, daha çok çalışan daha yüksek not alır mı?) görmek için nokta grafiği çok uygundur.
- B) Bir mağazadaki günlük müşteri sayısı ile satış miktarı arasındaki ilişkiyi araştırmak
- Yine iki nicel değişkenimiz var: "günlük müşteri sayısı" ve "satış miktarı" (TL veya adet cinsinden).
- Müşteri sayısı arttıkça satış miktarı da artıyor mu, yoksa bir ilişki yok mu gibi soruları yanıtlamak için nokta grafiği idealdir.
- C) Farklı meyvelerin fiyatlarını karşılaştırmak
- Burada "farklı meyveler" (elma, armut, muz gibi) bir kategori veya nitel değişkendir. "Fiyatlar" ise nicel bir değişkendir.
- Nokta grafiği, genellikle iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi göstermek için kullanılır. Farklı kategorilerdeki öğelerin değerlerini karşılaştırmak için daha uygun grafik türleri vardır, örneğin "sütun grafiği" (bar chart). Sütun grafiği, her bir meyve türünün fiyatını ayrı bir sütunla göstererek karşılaştırmayı çok daha net hale getirir. Nokta grafiği bu durumda bir ilişki veya trend göstermekte yetersiz kalır.
- D) Hava sıcaklığı ile dondurma satışları arasındaki ilişkiyi analiz etmek
- Burada da iki nicel değişkenimiz var: "hava sıcaklığı" (derece cinsinden) ve "dondurma satışları" (adet veya TL cinsinden).
- Sıcaklık arttıkça dondurma satışları da artıyor mu gibi bir ilişkiyi incelemek için nokta grafiği çok uygun ve açıklayıcı bir araçtır.
Sonuç olarak, nokta grafiği iki nicel değişken arasındaki ilişkiyi incelemek için tasarlanmıştır. C seçeneğinde ise bir nicel değişken (fiyat) ile bir nitel/kategorik değişken (meyve türü) karşılaştırılmaktadır. Bu durum için sütun grafiği gibi başka grafik türleri daha uygun olacaktır.
Cevap C seçeneğidir.
