Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir romandaki olayların geçtiği çevreyi tanımlayan doğru terimi bulmamız isteniyor. Romanın dünyasını oluşturan bu çevre, hem gözümüzle görebildiğimiz somut yerler (bir ev, bir şehir) hem de karakterlerin iç dünyası gibi soyut alanlar olabilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Zaman: Zaman, olayların ne zaman geçtiğini (geçmişte mi, günümüzde mi, gelecekte mi; hangi yıl, hangi mevsimde) ifade eder. Romanın akışını ve olayların sırasını belirleyen önemli bir unsurdur ancak olayların geçtiği "çevre"yi değil, "dönem"i veya "süreç"i anlatır. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Mekân: Mekân, bir romanda olayların geçtiği yer veya ortamdır. Bu yerler somut olabilir (bir orman, bir okul, bir hastane) veya soyut olabilir (bir karakterin zihni, bir rüya dünyası, bir hayal ürünü evren). Soru metnindeki "olay örgüsünün geliştiği soyut veya somut çevre" tanımı tam olarak mekânı karşılar. Mekân, atmosferi oluşturur, karakterlerin davranışlarını etkiler ve olay örgüsüne yön verebilir.
- C) Bakış açısı: Bakış açısı, hikayenin kimin gözünden anlatıldığını ifade eder. Yazarın veya anlatıcının olaylara ve karakterlere hangi pencereden baktığını gösterir (örneğin, birinci tekil şahıs, üçüncü tekil şahıs). Bu, anlatım tekniğiyle ilgili bir unsurdur, olayların geçtiği çevreyle ilgili değildir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- D) Anlatıcı: Anlatıcı, hikayeyi okuyucuya aktaran sestir. Bu ses, hikayenin içinde bir karakter olabileceği gibi (ben anlatıcı), dışarıdan her şeyi bilen bir gözlemci de olabilir (ilahi bakış açılı anlatıcı). Anlatıcı, hikayeyi kimin anlattığı sorusuna cevap verir, olayların geçtiği çevreye değil. Bu nedenle doğru cevap değildir.
Gördüğümüz gibi, "olay örgüsünün geliştiği soyut veya somut çevre" tanımına en uygun ve onu tam olarak karşılayan kavram "Mekân"dır.
Cevap B seçeneğidir.
