5. "Kitap okuyarak vakit geçirmek en sevdiğim aktivitedir."
Bu cümlede bulunan fiilimsilerin türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) İsim-fiil - Zarf-fiil
B) Zarf-fiil - İsim-fiil
C) Sıfat-fiil - İsim-fiil
D) İsim-fiil - Sıfat-fiil
Merhaba sevgili öğrenciler! Fiilimsiler konusu, Türkçenin önemli ve eğlenceli konularından biridir. Bir fiilin, cümle içinde isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılmasını sağlayan özel ekler almasıyla oluşurlar. Şimdi gelin, bu cümlede hangi fiilimsilerin bulunduğunu adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlemizi tekrar okuyalım: "Kitap okuyarak vakit geçirmek en sevdiğim aktivitedir."
- Fiilimsileri bulmak için cümlede fiil kök veya gövdelerine gelmiş özel ekleri aramamız gerekiyor.
- Cümledeki ilk fiilimsi "okuyarak" kelimesidir. "Oku-" fiil köküne "-yarak" eki gelmiştir. "-yarak / -erek" eki, fiile gelerek onu zarf görevinde kullanan bir zarf-fiil ekidir. Bu kelime, "nasıl vakit geçirmek?" sorusuna cevap vererek zarf görevi üstlenmiştir.
- Cümledeki ikinci fiilimsi "geçirmek" kelimesidir. "Geçir-" fiil köküne "-mek" eki gelmiştir. "-mak / -mek" eki, fiile gelerek onu isim görevinde kullanan bir isim-fiil ekidir. Bu kelime, cümlenin öznesi konumundadır.
- Cümlede bir fiilimsi daha bulunmaktadır: "sevdiğim" kelimesi. "Sev-" fiil köküne "-dik" (burada ünsüz benzeşmesi ve yumuşamasıyla "-diğ-" olmuş) eki gelmiş ve ardından iyelik eki almıştır. "-dık / -dik / -duk / -dük" eki, fiile gelerek onu sıfat görevinde kullanan bir sıfat-fiil ekidir. "Hangi aktivite?" sorusuna cevap vererek "aktivite" ismini nitelemiştir. Ancak seçeneklerde sadece iki fiilimsi türü istendiği için, cümlede ilk karşılaştığımız fiilimsilerin türlerini sırasıyla bulmamız gerekmektedir.
- Cümlede sırasıyla karşılaştığımız ilk iki fiilimsi "okuyarak" (Zarf-fiil) ve "geçirmek" (İsim-fiil) şeklindedir.
- Bu sıralama, seçeneklerdeki B şıkkında doğru olarak verilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
