İslam dini, yapılan iyilik ve kötülüklerde niyete büyük önem verir. Buna göre, sırf Allah rızası için yapılmayan bir iyilikle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
A) İyilik her koşulda sevap getirir, niyetin önemi yoktur.Sevgili öğrenciler, bu soru İslam dinindeki niyet kavramının önemini anlamamızı istiyor. İslam'da amellerin (işlerin) değeri ve karşılığı büyük ölçüde niyete bağlıdır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu ifade doğru değildir. İslam'ın temel prensiplerinden biri, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) "Ameller niyetlere göredir ve herkesin niyeti ne ise eline geçecek odur." hadisidir. Yani bir eylemin iyi veya kötü olarak değerlendirilmesi, hatta uhrevi bir karşılık bulup bulmaması, o eylemin hangi niyetle yapıldığına bağlıdır. Sırf Allah rızası için yapılmayan bir iyilik, Allah katında sevap getirmeyebilir veya değeri çok azalabilir.
İşte bu ifade, İslam'ın niyet konusundaki öğretisini en doğru şekilde yansıtmaktadır. İslam, yapılan her türlü ibadet ve iyiliğin sadece Allah rızası için, samimiyetle (ihlasla) yapılmasını emreder. Eğer bir iyilik, insanların beğenisini kazanmak (riya), dünyevi bir çıkar elde etmek veya şöhret kazanmak gibi niyetlerle yapılırsa, o iyiliğin Allah katındaki değeri ve ahiretteki karşılığı büyük ölçüde azalır, hatta tamamen yok olabilir. Böyle bir iyilik, belki dünyada takdir görebilir ama asıl önemli olan uhrevi karşılığını kaybeder. Bu durum, iyiliğin ahlaki değerini de düşürür, çünkü samimiyetten uzaklaşılmıştır.
Bu da yanlış bir yargıdır. İslam'da hem niyet hem de eylem önemlidir. Niyet kötü olduğu sürece, eylemin sonucu iyi olsa bile, kişi niyetinden dolayı sorumlu olur. Örneğin, birine zarar verme niyetiyle yapılan bir eylem, yanlışlıkla iyi bir sonuç doğursa bile, niyeti kötü olan kişi niyetinden dolayı sorumlu olmaya devam eder. Allah, kalplerdeki niyetleri bilendir ve buna göre hükmeder.
Toplumun bir eylemi iyilik olarak görmesi, o eylemin sosyal açıdan faydalı olduğunu gösterir ve bu önemlidir. Ancak İslam dinine göre, bir eylemin Allah katındaki değeri ve kişinin ahiretteki karşılığı için niyetin önemi asla göz ardı edilemez. Toplumun takdiri, Allah'ın rızasının yerini tutmaz. Bir iyilik, toplum tarafından ne kadar takdir edilirse edilsin, eğer Allah rızası için yapılmamışsa, uhrevi karşılığı olmayabilir.
Bu açıklamalar ışığında, İslam'ın niyet konusundaki hassasiyetini en iyi ifade eden seçenek B'dir. İyiliklerinizi yaparken daima kalbinizin derinliklerinde sadece Allah'ın rızasını gözetmeyi unutmayın.
Cevap B seçeneğidir.
