Sevgili öğrenciler, bu soruda İslam edebiyatında, özellikle de Fars edebiyatında tezkire türünün ilk önemli örneğini bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle tezkire nedir, bunu hatırlayalım. Tezkire, genellikle şairlerin hayatlarını, eserlerini, edebi kişiliklerini ve şiirlerinden örnekleri bir araya getiren biyografik eserlerdir. Günümüzdeki biyografi veya antoloji kitaplarına benzetebiliriz.
- Soru, bu türün İslam edebiyatındaki ilk önemli örneğini ve özellikle Fars edebiyatına ait olanı soruyor. Bu iki kriter bizim için çok önemli.
- Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Mecalisü'n-Nefais: Bu eser, büyük Türk şairi Ali Şir Nevai tarafından yazılmış çok önemli bir tezkiredir. Ancak dili Farsça değil, Çağatay Türkçesidir ve Fars edebiyatındaki ilk örnek değildir.
- B) Heşt Behişt: Bu eser, Sehi Bey tarafından yazılmış olup, Osmanlı sahasının ilk tezkiresi olarak kabul edilir. Dili Osmanlı Türkçesidir ve yine Fars edebiyatına ait değildir.
- C) Lügat-i Halimi: Bu eser, bir tezkire değil, bir sözlüktür (lügat). Dolayısıyla tür olarak sorunun cevabı olamaz.
- D) Lubabü'l-Elbab: Bu eser, Muhammed Avfi tarafından 13. yüzyılın başlarında Farsça olarak kaleme alınmıştır. Fars edebiyatında ve dolayısıyla İslam edebiyatında tezkire türünün bilinen ilk ve en önemli örneği olarak kabul edilir. İçerisinde 200'den fazla şairin biyografisi ve şiirlerinden örnekler bulunur.
- Gördüğümüz gibi, "Lubabü'l-Elbab" hem Fars edebiyatına ait olması hem de tezkire türünün ilk önemli örneği olması kriterlerini tam olarak karşılamaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
