Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir hücrenin bölünerek kendisiyle tamamen aynı kalıtsal özelliklere sahip iki yeni birey oluşturmasından bahsediliyor. Bu durum, canlıların üreme şekillerini anlamamız için çok önemli bir ipucu veriyor.
- Sorudaki Temel Kavram: Bir canlının (hücrenin) tek başına, başka bir canlıya ihtiyaç duymadan, kendisinin tıpatıp aynısı olan yavrular oluşturmasıdır. Bu yavrular, ana canlının genetik kopyalarıdır.
- Eşeysiz Üreme (C Seçeneği): Bu üreme şeklinde, tek bir ata canlı vardır ve bu ata canlı, genetik materyalini doğrudan yavrularına aktarır. Yavrular, genetik olarak ata canlı ile tamamen aynıdır. Bakterilerin ikiye bölünmesi, amipin bölünmesi, bazı bitkilerin çelikle çoğalması gibi örnekler eşeysiz üremeye girer. Soruda bahsedilen "kendisiyle aynı kalıtsal özelliklere sahip iki yeni birey oluşturma" durumu, eşeysiz üremenin temel tanımıdır.
- Eşeyli Üreme (A Seçeneği): Eşeyli üremede iki farklı ata (genellikle erkek ve dişi) vardır. Bu atalardan gelen üreme hücreleri (gametler) birleşerek (döllenme) yeni bir birey oluşturur. Bu yeni birey, her iki atadan da genetik özellikler aldığı için atalarından farklı, kendine özgü genetik bir yapıya sahip olur. Dolayısıyla sorudaki tanıma uymaz.
- Vejetatif Üreme (B Seçeneği): Vejetatif üreme, bitkilerde görülen bir eşeysiz üreme çeşididir. Bitkinin kök, gövde, yaprak gibi vejetatif organlarından yeni bitkilerin oluşmasıdır. Evet, bu da genetik olarak ana bitkiyle aynı yavrular oluşturur ancak soruda genel bir "üreme çeşidi" sorulduğu için, vejetatif üreme eşeysiz üremenin özel bir alt dalıdır. Eşeysiz üreme, bu tanımı daha geniş ve temel düzeyde karşılar.
- Konjugasyon (D Seçeneği): Konjugasyon, genellikle bakteri ve bazı protistlerde görülen, genetik materyal aktarımıyla ilgili bir olaydır. Bu olayda yeni bir birey oluşmaz, aksine var olan bireyler arasında genetik çeşitlilik sağlanır. Yani, üreme değil, genetik çeşitliliği artıran bir mekanizmadır. Dolayısıyla sorudaki tanıma uymaz.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, bir hücrenin bölünerek kendisiyle aynı kalıtsal özelliklere sahip iki yeni birey oluşturması, eşeysiz üremenin temel özelliğidir.
Cevap C seçeneğidir.
