Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük vardır?
A) Kitabın son sayfasını yırtmış.
B) Ağacın dalları rüzgarda sallanıyordu.
C) Çocuğun elindeki balon patladı.
D) Yolun sonunda bir köy göründü.
Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük içeren cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle "ünsüz yumuşaması" kuralını hatırlayalım:
- Türkçede "p, ç, t, k" sert ünsüzleriyle biten bir kelimeye, ünlü (sesli harf) ile başlayan bir ek geldiğinde, kelimenin sonundaki bu sert ünsüzler yumuşayarak "b, c, d, ğ" ünsüzlerine dönüşür.
- Örneğin: kitap + -ı → kitabı, ağaç + -a → ağaca, kanat + -ı → kanadı, çocuk + -u → çocuğu.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kitabın son sayfasını yırtmış.
- Bu cümlede yer alan "kitabın" kelimesine dikkat edelim. Bu kelimenin kökü "kitap"tır. "Kitap" kelimesi 'p' sert ünsüzü ile biter. Kelimeye ünlü ile başlayan "-ın" eki geldiğinde, 'p' ünsüzü yumuşayarak 'b'ye dönüşmüş ve "kitabın" olmuştur.
- Bu durum, ünsüz yumuşaması kuralına tam olarak uymaktadır.
- B) Ağacın dalları rüzgarda sallanıyordu.
- Bu cümlede ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük bulunmamaktadır.
- C) Çocuğun elindeki balon patladı.
- Bu cümlede ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük bulunmamaktadır.
- D) Yolun sonunda bir köy göründü.
- Bu cümlede ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük bulunmamaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcüğün bulunduğu tek cümlenin A seçeneği olduğunu görmekteyiz.
Cevap A seçeneğidir.
