KPSS Dil Bilgisi konuları nelerdir Test 1

"O kadar yorgundum ki ayakta duracak halim yoktu." cümlesindeki "ki"nin türü nedir?

A) Bağlaç
B) Zamir
C) İlgeç
D) Ünlem

Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek "ki"nin türünü birlikte bulalım.

• Adım 1: Cümleyi İnceleyelim ve "ki"yi Belirleyelim

  Verilen cümle: "O kadar yorgundum ki ayakta duracak halim yoktu."

  Burada üzerinde durmamız gereken kelime "ki"dir.

• Adım 2: Türkçedeki "ki"lerin Türlerini Hatırlayalım

  Türkçede genellikle üç farklı "ki" türü bulunur ve bunları ayırt etmek önemlidir:

  1. Bağlaç olan "ki": Genellikle ayrı yazılır ve iki cümleyi, iki yargıyı veya iki sözcük grubunu birbirine bağlar. Cümleden çıkarıldığında anlam genellikle bozulmaz, sadece cümlenin akışı veya vurgusu değişebilir. Örneğin: "Duydum ki unutmuşsun."

  2. İlgi zamiri olan "-ki": Bir ismin yerini tutar ve kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. Genellikle "-nınki, -deki" şeklinde karşımıza çıkar. Örneğin: "Benim kalemim kayboldu, seninki nerede?" (Burada "seninki", "senin kalemin" yerine kullanılmıştır.)

  3. Sıfat yapan "-ki": Bir ismin önüne gelerek onu niteleyen veya belirten sıfatlar oluşturur. Kendinden önceki kelimeye bitişik yazılır. Örneğin: "Akşamki yemek çok güzeldi." (Burada "akşamki", "yemek" kelimesini niteleyen bir sıfattır.)

• Adım 3: Cümlemizdeki "ki"yi Değerlendirelim

  "O kadar yorgundum ki ayakta duracak halim yoktu." cümlesindeki "ki"yi inceleyelim:

  • Bu cümlede "ki" kelimesi ayrı yazılmıştır. Bu durum, onun bağlaç olma ihtimalini güçlendirir.
  • "O kadar yorgundum" bir yargıdır. "Ayakta duracak halim yoktu" başka bir yargıdır. "ki" bu iki yargıyı birbirine bağlayarak bir sebep-sonuç ilişkisi kurmuştur. (Yorgunluk, ayakta duramamanın sebebidir.)
  • Şimdi "ki"yi cümleden çıkarıp okuyalım: "O kadar yorgundum, ayakta duracak halim yoktu." Gördüğünüz gibi cümlenin anlamı bozulmuyor, sadece iki yargı arasındaki bağ biraz zayıflıyor. Bu durum, "ki"nin bağlaç olduğunun en önemli göstergesidir.
• Adım 4: Diğer Seçenekleri Neden Elediğimizi Anlayalım
  • B) Zamir: Zamir olan "-ki" bitişik yazılır ve bir ismin yerini tutar. Cümlemizdeki "ki" ayrı yazılmıştır ve bir ismin yerini tutmamaktadır.
  • C) İlgeç (Edat): İlgeçler (edatlar) tek başına anlamı olmayan, kelimeler arasında ilişki kuran sözcüklerdir (örneğin "ile", "için", "gibi"). "ki" bir ilgeç değildir.
  • D) Ünlem: Ünlemler sevinç, şaşkınlık, korku gibi duyguları anlatan sözcüklerdir (örneğin "Eyvah!", "Of!"). "ki" bir ünlem değildir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "O kadar yorgundum ki ayakta duracak halim yoktu." cümlesindeki "ki"nin iki yargıyı birbirine bağlayan ve ayrı yazılan bir bağlaç olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap A seçeneğidir.