Cümlede anlam KPSS Test 2

2. "Yalnız" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ama, fakat" anlamında kullanılmıştır?

A) Bu evde yalnız yaşıyor.
B) Onu yalnız sen anlayabilirsin.
C) Çok çalıştı, yalnız istediği sonucu alamadı.
D) Yalnız kalmaktan hiç korkmuyor.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "yalnız" sözcüğünün farklı anlamlarını bilmemiz gerekiyor. "Yalnız" kelimesi Türkçede birden fazla anlamda kullanılabilen çok yönlü bir sözcüktür. Temel olarak şu anlamlara gelebilir:

• Tek başına, kimsesiz: "Evde yalnız kaldı."
• Sadece, bir tek: "Yalnız sen bilirsin."
• Ama, fakat, lakin: "Gelmek isterim, yalnız işim var."

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve "yalnız" kelimesinin hangi anlamda kullanıldığına bakalım:

• A) Bu evde yalnız yaşıyor.

  Buradaki "yalnız" kelimesi, kişinin "tek başına" yaşadığını ifade eder. Yani "tek başına" anlamındadır. "Ama, fakat" anlamında değildir.

• B) Onu yalnız sen anlayabilirsin.

  Bu cümlede "yalnız" kelimesi "sadece, bir tek" anlamında kullanılmıştır. Yani "sadece sen anlayabilirsin" demektir. "Ama, fakat" anlamında değildir.

• C) Çok çalıştı, yalnız istediği sonucu alamadı.

  İşte aradığımız anlam bu seçenekte! Buradaki "yalnız" kelimesi, "çok çalıştı" cümlesi ile "istediği sonucu alamadı" cümlesini birbirine bağlamış ve bir karşıtlık, bir zıtlık bildirmiştir. Bu durumda "yalnız" yerine "ama", "fakat" veya "lakin" kelimelerini getirebiliriz: "Çok çalıştı, ama istediği sonucu alamadı." veya "Çok çalıştı, fakat istediği sonucu alamadı." Bu nedenle doğru cevabımız budur.

• D) Yalnız kalmaktan hiç korkmuyor.

  Buradaki "yalnız" kelimesi de "tek başına" anlamındadır. "Tek başına kalmaktan" şeklinde düşünebiliriz. "Ama, fakat" anlamında değildir.

Gördüğümüz gibi, "yalnız" kelimesinin anlamı cümleden cümleye değişebilir. Bu tür sorularda kelimenin yerine eş anlamlısını koyarak veya cümlenin genel anlamına bakarak doğru anlamı bulabiliriz.

Cevap C seçeneğidir.