Rüzgar, ağaçların arasında hışırdadı ve yaprakları okşayarak onlara fısıldadı: "Hadi, benimle dans edin!"
Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi kullanılmıştır?
A) Benzetme
B) Kişileştirme
C) Abartma
D) Konuşturma
Sevgili öğrenciler, bu soruda bir metinde kullanılan söz sanatını bulmamız isteniyor. Söz sanatları, anlatımı daha etkili, canlı ve ilgi çekici hale getirmek için kullanılan edebi tekniklerdir. Şimdi verilen cümleyi adım adım inceleyelim:
- Cümle: "Rüzgar, ağaçların arasında hışırdadı ve yaprakları okşayarak onlara fısıldadı: 'Hadi, benimle dans edin!'"
- Bu cümlede rüzgara bazı insanlara özgü özellikler ve eylemler yüklenmiştir.
- "Rüzgar... hışırdadı": Rüzgarın ses çıkarması doğal bir durumdur. Ancak diğer eylemler insanlara aittir.
- "yaprakları okşayarak": "Okşamak" eylemi, canlılara, özellikle insanlara özgü bir şefkat gösterme biçimidir. Rüzgarın bu eylemi yapması, ona insani bir özellik katmıştır.
- "onlara fısıldadı": "Fısıldamak" da yine insanların yaptığı, sessizce konuşma eylemidir. Rüzgarın fısıldaması, ona insani bir nitelik kazandırır.
- "'Hadi, benimle dans edin!'": Rüzgarın doğrudan konuşması, bir davette bulunması ve "dans etmek" gibi bir eylemi önermesi, tamamen insanlara özgü davranışlardır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Benzetme: İki farklı varlık veya kavram arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır (örneğin, "aslan gibi güçlü"). Metinde böyle bir karşılaştırma yoktur.
- B) Kişileştirme (Teşhis): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır. Rüzgarın okşaması, fısıldaması ve konuşarak dansa davet etmesi, tam da kişileştirme sanatının örnekleridir. Rüzgar, bu eylemlerle adeta bir insan gibi davranmaktadır.
- C) Abartma (Mübalağa): Bir durumu veya olayı olduğundan çok daha büyük, küçük, az veya çok gösterme sanatıdır (örneğin, "bir ah çeksem dağı taşı eritir"). Metinde böyle bir abartı yoktur.
- D) Konuşturma (İntak): Kişileştirilen varlıkları konuşturma sanatıdır. Bu cümlede rüzgar gerçekten konuşmuştur ("'Hadi, benimle dans edin!'"). Konuşturma sanatı, kişileştirmenin bir alt dalıdır; yani bir varlık konuşturuluyorsa, aynı zamanda kişileştirilmiş demektir. Ancak soruda rüzgarın sadece konuşması değil, aynı zamanda "okşaması" ve "fısıldaması" gibi diğer insani eylemleri de vurgulanmıştır. Bu nedenle, tüm bu insani özellikleri kapsayan daha genel ve doğru ifade "Kişileştirme"dir.
Gördüğümüz gibi, rüzgara insana özgü birçok özellik ve eylem yüklenmiştir. Bu durum, "Kişileştirme" söz sanatının tanımına birebir uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
