Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Uygurların yerleşik hayata geçişlerinin Türk kültürüne kazandırdığı önemli bir buluşu veya sanatsal gelişimi bulmamız isteniyor. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevaba ulaşalım:
-
1. Uygurların Yerleşik Hayata Geçişi: Uygurlar, göçebe yaşam tarzından vazgeçip şehirler kurarak yerleşik hayata geçen ilk Türk topluluklarından biridir. Bu geçiş, onların tarım, ticaret ve sanat gibi alanlarda büyük gelişmeler kaydetmelerini sağlamıştır. Yerleşik hayat, kalıcı yapılar inşa etme, duvarları süsleme ve kitapları resimleme gibi sanatsal faaliyetler için uygun bir zemin hazırlamıştır.
-
2. Seçenekleri Değerlendirelim:
-
A) Onlu sistem: Onlu sistem (decimal system), Uygurların geliştirdiği bir buluş değildir. Bu sistemin kökenleri çok daha eski medeniyetlere dayanır ve Türkler tarafından kullanılmış olsa da, Uygurların yerleşik hayata geçişiyle doğrudan ilişkilendirilemez.
-
B) Minyatür sanatı: Uygurlar, yerleşik hayata geçtikten sonra özellikle Budizm ve Maniheizm'in etkisiyle zengin bir sanat anlayışı geliştirmişlerdir. Tapınak duvarlarını süsledikleri freskler ve el yazması kitaplara yaptıkları resimler (minyatürler), Türk resim sanatının ilk ve önemli örneklerini oluşturur. Bu sanat dalı, Uygurların yerleşik yaşamla birlikte geliştirdiği ve Türk kültür tarihinde önemli bir yere sahip olan bir buluştur/gelişimdir. Minyatür sanatı, daha sonraki Türk-İslam devletlerinde de gelişimini sürdürmüştür.
-
C) Matbaa tekniği: Uygurlar, Orta Asya'da tahta harfli matbaayı kullanan ilk topluluklardan biri olsalar da, matbaa tekniğinin icadı Uygurlara ait değildir. Çin'de geliştirilen bu teknik, Uygurlar tarafından benimsenmiş ve yaygınlaştırılmıştır. Soru "geliştirdikleri buluş" ifadesini kullandığı için, bu seçenek doğru olmaz.
-
D) Çömlekçi çarkı: Çömlekçi çarkı, insanlık tarihinde çok eski dönemlerden beri kullanılan bir araçtır ve Uygurların yerleşik hayata geçişiyle geliştirdikleri bir buluş değildir. Uygurlar bu tekniği kullanmış olsalar da, icat eden onlar değildir.
-
3. Sonuç: Uygurların yerleşik hayata geçmeleriyle birlikte tapınaklarını ve kitaplarını süsleme ihtiyacı doğmuş, bu da minyatür sanatının gelişmesine yol açmıştır. Bu sanat, Türk resim sanatının temelini atmış ve sonraki dönemlerde de etkisini sürdürmüştür.
Cevap B seçeneğidir.
