Bir toplumda adalet mekanizmasının işleyişiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi toplumsal yasaların özelliklerinden biri değildir?
A) Toplumsal dengeyi sağlamayı amaçlar
B) Evrensel ve değişmez niteliktedir
C) İnsan iradesiyle uygulanır
D) Toplumsal ilişkileri düzenler
Bu soru, bir toplumdaki adalet mekanizmasının işleyişi üzerinden toplumsal yasaların temel özelliklerini anlamamızı istiyor. Toplumsal yasalar, insanların bir arada yaşamasını düzenleyen kurallar bütünüdür. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Toplumsal dengeyi sağlamayı amaçlar: Adalet mekanizması ve genel olarak toplumsal yasalar, toplumda düzeni, huzuru ve eşitliği sağlamak, çatışmaları çözmek ve böylece toplumsal dengeyi korumak için vardır. Bu ifade, toplumsal yasaların temel bir özelliğidir.
- B) Evrensel ve değişmez niteliktedir: Bu ifade, genellikle fizik, kimya gibi doğa bilimlerindeki yasalar (örneğin yer çekimi kanunu) için geçerlidir. Doğa yasaları her yerde ve her zaman aynı şekilde işler, insan iradesinden bağımsızdır ve değişmez. Ancak toplumsal yasalar, insanların ihtiyaçlarına, değerlerine ve kültürel yapılarına göre zamanla değişebilir, farklı toplumlarda farklılık gösterebilir. Örneğin, bir toplumda suç sayılan bir eylem, başka bir toplumda farklı değerlendirilebilir veya cezası değişebilir. Bu nedenle, toplumsal yasalar evrensel ve değişmez değildir.
- C) İnsan iradesiyle uygulanır: Toplumsal yasalar, insanlar tarafından konulur, yorumlanır ve uygulanır. Yargıçlar, avukatlar, polisler ve hatta vatandaşlar, adalet mekanizmasının ve toplumsal yasaların işleyişinde aktif rol oynar. Bu, toplumsal yasaların önemli bir özelliğidir.
- D) Toplumsal ilişkileri düzenler: Toplumsal yasaların en temel işlevlerinden biri, bireyler ve gruplar arasındaki ilişkileri (ekonomik, siyasi, hukuki vb.) belirli kurallara bağlayarak düzenlemektir. Bu sayede herkesin hak ve sorumlulukları belirlenir, toplumsal yaşam öngörülebilir hale gelir. Bu ifade de toplumsal yasaların bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, toplumsal yasalar doğa yasaları gibi evrensel ve değişmez değildir; aksine, toplumsal koşullara göre şekillenir ve zamanla değişebilirler. Bu nedenle, "Evrensel ve değişmez niteliktedir" ifadesi toplumsal yasaların bir özelliği değildir.
Cevap B seçeneğidir.
