1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "onu" kelimesi kullanılarak fiilin geçişli olduğu test edilebilir?
A) Onu dün akşam sinemada gördüm.
B) Onu çok seviyorum.
C) Onu yarınki toplantıya çağırdım.
D) Onu her zaman güvenilir buldum.
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, bir fiilin geçişli (nesne alabilen) olup olmadığını anlamak için kullanılan "onu" kelimesinin hangi cümlede en uygun şekilde bu testi sağladığını bulmamız isteniyor. Öncelikle "geçişli fiil" ne demek, onu hatırlayalım:
- Geçişli Fiil (Transitive Verb): Nesne alabilen fiillere geçişli fiil denir. Bir fiilin geçişli olup olmadığını anlamak için fiilin önüne "onu", "ne?" veya "kimi?" kelimelerini getirebiliriz. Eğer anlamlı oluyorsa, o fiil geçişlidir. Örneğin, "okumak" fiili için "onu okumak" veya "ne okumak?" diyebiliriz, bu yüzden "okumak" geçişli bir fiildir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Onu dün akşam sinemada gördüm.
- Buradaki fiil "gördüm" (görmek). "Kimi gördüm? Onu gördüm." Fiil "onu" kelimesini nesne olarak almıştır. Dolayısıyla "görmek" fiili geçişlidir. Bu cümlede "onu" kelimesi, fiilin geçişli olduğunu açıkça göstermektedir.
- B) Onu çok seviyorum.
- Buradaki fiil "seviyorum" (sevmek). "Kimi seviyorum? Onu seviyorum." Fiil "onu" kelimesini nesne olarak almıştır. Dolayısıyla "sevmek" fiili geçişlidir. "Sevmek" fiili, "onu" kelimesiyle geçişliliğin en temel ve doğrudan örneklerinden biridir.
- C) Onu yarınki toplantıya çağırdım.
- Buradaki fiil "çağırdım" (çağırmak). "Kimi çağırdım? Onu çağırdım." Fiil "onu" kelimesini nesne olarak almıştır. Dolayısıyla "çağırmak" fiili geçişlidir. Bu cümlede de "onu" kelimesi, fiilin geçişli olduğunu açıkça göstermektedir.
- D) Onu her zaman güvenilir buldum.
- Buradaki fiil "buldum" (bulmak). "Kimi buldum? Onu buldum." Fiil "onu" kelimesini nesne olarak almıştır. Dolayısıyla "bulmak" fiili geçişlidir. Ancak bu cümlede "güvenilir" kelimesi, "onu" nesnesinin nasıl bulunduğunu açıklayan bir nesne tamamlayıcısıdır. Yani fiil sadece "onu" nesnesini almakla kalmayıp, nesnenin durumunu belirten ek bir öğe de almıştır. Bu durum, "onu" kelimesiyle fiilin geçişliliğini test etme durumunu diğer seçeneklere göre biraz daha karmaşık hale getirmektedir.
Tüm seçeneklerdeki fiiller geçişlidir ve "onu" kelimesi bu fiillerin nesnesi olarak kullanılmıştır. Ancak soru, "onu" kelimesi kullanılarak fiilin geçişli olduğu *test edilebilir* ifadesiyle en doğrudan ve yalın örneği aramaktadır.
A, B ve C seçeneklerinde fiil, "onu" kelimesini doğrudan ve ek bir tamamlayıcıya ihtiyaç duymadan nesne olarak almıştır. D seçeneğinde ise "onu" nesnesinin yanı sıra bir de "güvenilir" nesne tamamlayıcısı bulunmaktadır. Bu durum, D seçeneğini diğerlerine göre daha az doğrudan bir örnek yapar.
A, B ve C seçenekleri arasında ise "sevmek" fiili, "onu" kelimesiyle geçişliliğin en temel, en yaygın ve en sade örneklerinden biri olarak kabul edilir. Bu nedenle, fiilin geçişli olduğunun "onu" kelimesiyle en net ve tipik şekilde test edilebildiği cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
