Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, ek fiilin cümledeki işlevini doğru bir şekilde belirleyeceğiz. Hadi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle cümlemizi tekrar okuyalım: "Gençliğinde çok güzelmiş."
- Bu cümlede yüklem "güzelmiş" kelimesidir. "Güzel" kelimesi bir isim soylu sözcüktür (sıfattır). Bir isim soylu sözcüğün yüklem olabilmesi için ek fiil alması gerekir.
- "Güzelmiş" kelimesindeki "-miş" eki, ek fiilin duyulan geçmiş zaman (rivayet) çekimidir. Yani, "güzel" kelimesine ek fiil gelerek onu yüklem yapmış ve ona duyulan geçmiş zaman anlamı katmıştır.
- Ek fiilin isimlere gelerek oluşturduğu zamanlar şunlardır:
- Görülen geçmiş zaman (hikaye): güzeldi
- Duyulan geçmiş zaman (rivayet): güzelmiş
- Şart kipi: güzelse
- Geniş zaman: güzeldir
- Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Haber kipi: Haber kipleri, eylemin veya durumun zamanını (geçmiş, şimdiki, gelecek, geniş) bildiren kiplerdir. Duyulan geçmiş zaman (-miş) de bir haber kipidir. "Güzelmiş" ifadesi, "güzel olma" durumunun geçmişte yaşandığını ve başkasından öğrenildiğini bildirmektedir. Bu nedenle ek fiil burada bir haber kipi işlevi görmektedir.
- B) Şart kipi: Ek fiilin şart kipi "-se" ekidir (Örnek: "Güzelse, gelsin."). Cümlemizde böyle bir ek yoktur.
- C) Gereklilik kipi: Gereklilik kipi fiillere gelen "-meli" ekidir (Örnek: "Gitmelisin."). İsimlere gelen ek fiilin gereklilik kipi çekimi yoktur.
- D) Dilek kipi: Dilek kipleri, bir dileği, isteği, şartı veya emri bildiren kiplerdir. Duyulan geçmiş zaman bir dilek kipi değil, bir haber kipidir.
- Görüldüğü gibi, "güzelmiş" kelimesindeki ek fiil, isim soylu bir sözcüğü yüklem yaparak ona duyulan geçmiş zaman anlamı katmıştır. Duyulan geçmiş zaman ise haber kiplerinden biridir.
Cevap A seçeneğidir.
